„ჩვენი დეიდა ჭორებს ავრცელებდა, რომ ჩვენ ანგარებიანი ვართ და დახმარება არ გვინდა“ – ნამდვილი ამბავი, რომელმაც ჩვენი ოჯახი წლების განმავლობაში გახლიჩა
„შენც ხომ იცი, ნინო, რომ ფული გიყვარს და დახმარება არ გინდა! ყველასთვის ნათელია ეს!“ – ყურში ჩამესმოდა დეიდაჩემის ხმა, როცა ტელეფონი გავთიშე. ხელები მიკანკალებდა, გულში რაღაც ჩამწყდა. იმ დღეს პირველად ვიგრძენი, რომ ოჯახი შეიძლება ერთ წამში დაინგრეს.
მე ნინო ვარ, თბილისელი ქალი, რომელიც ოცნებობდა ბედნიერ ოჯახზე. ჩემი მშობლები უბრალო ადამიანები იყვნენ – მამა მძღოლი, დედა მასწავლებელი. ბავშვობაში ხშირად ვხედავდი, როგორ ეხმარებოდნენ ნათესავებს, როგორ იყოფდნენ ბოლო ლუკმასაც კი. მაგრამ როცა გავიზარდე და საკუთარი ოჯახი შევქმენი, ყველაფერი შეიცვალა.
2008 წელს ჩემი ქმარი, გიორგი, უმუშევარი დარჩა. ორი შვილი გვყავდა – ანა და საბა. სიღარიბემ გვაიძულა, ემიგრაციაში წავსულიყავი. იტალიაში წავედი, როგორც ბევრი ქართველი ქალი. იქაურობა ჯოჯოხეთი იყო – უცხო ენა, მძიმე სამუშაო, მარტოობა. მაგრამ ყოველ თვე ფულს ვუგზავნიდი ოჯახს და დედაჩემსაც ვეხმარებოდი.
ერთ დღეს დეიდაჩემი, მანანა დამირეკა. მანანა დედაჩემის დაა – მუდამ უკმაყოფილო, მუდამ სხვის ცხოვრებაში ცხვირის ჩაყოფაზე გიჟდება. „ნინო, ხომ იცი, დედაშენი ცუდადაა. წამალი უნდა და შენ ფულს არ უგზავნი! მთელი სოფელი ლაპარაკობს, რომ ანგარებიანი ხარ!“ – მითხრა ბრაზით.
გავშრი. დედაჩემისთვის ფული არასდროს დამენანება! მაგრამ მანანას სიტყვებმა ისე მატკინა გული, რომ რამდენიმე წუთი ვერ ვლაპარაკობდი. მერე კი ვუპასუხე:
– მანანა დეიდა, ყოველ თვე ვუგზავნი დედას ფულს! თქვენ რა იცით ჩემი ტკივილი? აქ იტალიაში ღამეებს ვათენებ მოხუცებთან, რომ საქართველოში თქვენ მშვიდად გეძინოთ!
მანანამ დამცინავად ჩაიცინა:
– აბა რატომ ამბობენ სოფელში ასე? ალბათ სიმართლეა! შენც ხომ იცი, ფული გიყვარს…
იმ დღეს პირველად ვიგრძენი ნამდვილი მარტოობა. თითქოს მთელი ოჯახი ერთიანად გადამეკიდა. რამდენიმე დღეში დედაჩემმაც დამირეკა:
– ნინო, მართლა არ გინდა ჩემი დახმარება? მანანამ მითხრა, რომ შენ ფულს აღარ მიგზავნი…
– დედა! ხომ იცი, რომ ეს ტყუილია! მანანა რატომ ამბობს ასეთ რამეს?
დედაჩემი გაჩუმდა. ვიცოდი, რომ მასაც უჭირდა ჭორების დაჯერება. მაგრამ სოფელში სიტყვას ძალა აქვს – რაც ერთხელ გავრცელდა, უკან აღარ ბრუნდება.
მალე სხვა ნათესავებიც დამეკონტაქტნენ – ზოგი ირონიით მელაპარაკებოდა, ზოგი პირდაპირ მადანაშაულებდა. ჩემი შვილებიც იგებდნენ ამ ამბებს და მეკითხებოდნენ:
– დედა, მართლა არ გიყვარს ბებია?
გული მეწვოდა. ემიგრაციაში ყოფნა ისედაც მძიმე იყო – ახლა კი საკუთარი ოჯახისგანაც ვიყავი გარიყული.
ერთხელ გიორგიმ მითხრა:
– ნინო, იქნებ დროა უკან დაბრუნდე? ასე ვერ იცხოვრებ…
მაგრამ ვიცოდი – უკან დაბრუნება არაფერს შეცვლიდა. ჭორები უკვე გავრცელდა.
წლები გავიდა. მე ისევ იტალიაში ვმუშაობდი და ფულს ვუგზავნიდი ყველას – დედასაც, დეიდასაც. მაგრამ მადლიერების ნაცვლად მხოლოდ წყენა და ბრაზი მივიღე.
ერთ დღეს სოფელში ჩავედი – დედაჩემი ავად იყო. მანანა სახლში შემოვიდა და ხმამაღლა თქვა:
– ნახეთ, ჩამოვიდა ჩვენი მდიდარი ემიგრანტი! ახლა ალბათ ყველას დაგვიფინანსებს!
მაშინ პირველად ავუწიე ხმას:
– მანანა დეიდა! რატომ აკეთებთ ამას? რატომ უნდა გძულდეთ ადამიანი მხოლოდ იმიტომ, რომ შრომობს და სხვებს ეხმარება?
მანანამ მხრები აიჩეჩა:
– შენ ხომ მაინც მარტო დარჩები! ფულით ბედნიერებას ვერ იყიდი!
დედაჩემი ჩუმად ტიროდა. მე კი მივხვდი – ოჯახი აღარ არსებობდა.
გავიდა წლები. დედაჩემი გარდაიცვალა. მანანამ არც კი დამირეკა სამძიმარზე. ჩემი შვილები გაიზარდნენ და იტალიაში ჩამოვიყვანე – საქართველოში დაბრუნება აღარავის უნდოდა.
ერთხელ ანამ მკითხა:
– დედა, რატომ აღარ ვსაუბრობთ ბებიის ოჯახთან?
– იმიტომ რომ ზოგჯერ ადამიანები საკუთარ სიძულვილს სხვებზე ანთხევენ…
დღესაც მტკივა ეს ყველაფერი. ვიცი, რომ ყველაზე დიდი ტკივილი არა ემიგრაცია იყო, არამედ ის სიცივე და გაუცხოება, რაც ოჯახში შემოიჭრა.
ხშირად ვფიქრობ: ნუთუ ერთი ჭორი ასე ანგრევს ყველაფერს? ნუთუ შური უფრო ძლიერია სისხლზე?
ახლა თქვენ გეკითხებით: რას იზამდით ჩემს ადგილას? როგორ უნდა დავიბრუნო დაკარგული ოჯახი? იქნებ ზოგჯერ სიჩუმეც დანაშაულია…