„მარიამ, მოდი ყავაზე — შენი ყოფილი დედამთილი გელოდება“: ემოციური ამბავი შერიგების, დანაკარგისა და ახალი დასაწყისის შესახებ
„მარიამ, მოდი ყავაზე, გელოდები,“ — ეს იყო ზარი, რომელიც ჩემს ცხოვრებაში ყველაზე მოულოდნელ დღეს გავიგე. ტელეფონის ეკრანზე ნათიას სახელი რომ ამოვიკითხე, გული გამიჩერდა. ჩემი ყოფილი დედამთილი, ქალი, რომელთანაც წლების წინ ურთიერთობა ისე დამთავრდა, რომ ერთმანეთისთვის არც კი შეგვეხედა. მაშინ მეგონა, რომ ჩვენი გზები სამუდამოდ გაიყო — მე გერმანიაში გადავედი, ჩემი შვილი ლუკა თან წავიყვანე და საქართველოში მხოლოდ ზაფხულობით ვბრუნდებოდი.
— მარიამ, მართლა მინდა გნახო. გთხოვ, მოდი. უბრალოდ ყავაზე. — ნათიას ხმა ისეთი რბილი იყო, თითქოს წარსულის სიმწარე სულაც არ არსებობდა.
ვერ ვხვდებოდი, რა უნდა ეთქვა ჩემთვის. წლების წინ, როცა მე და მისი შვილი, გიორგი დავშორდით, ნათია ჩემში დამნაშავეს ხედავდა. „შენ დაანგრიე ჩემი შვილის ოჯახი,“ — მახსოვს მისი სიტყვები სასამართლოს დერეფანში. მაშინ მეგონა, რომ ეს ქალი ჩემთვის სამუდამოდ დაიკარგა.
მაგრამ ახლა, გერმანიაში დაბრუნებულს, როცა მარტოობისგან სუნთქვა მიჭირდა და ლუკას სკოლაში წაყვანის შემდეგ მთელი დღე უსასრულო სიჩუმეში ვატარებდი, ნათიას ზარმა რაღაც ამოძრავა ჩემში. იქნებ მეც მჭირდებოდა ეს შეხვედრა? იქნებ დრო იყო, წარსულისთვის თვალი გამესწორებინა?
გადავწყვიტე მივსულიყავი.
ნათიას ბინაში შესვლისას ბავშვობის სუნი მეცა — სუფრის სურნელი, ძველი ავეჯი, კედლებზე გიორგის ბავშვობის ფოტოები. თითქოს დრო უკან დაბრუნდა.
— მარიამ, დაჯექი. ყავა უკვე მზადაა. — ნათია ნერვიულად იღიმოდა.
— მადლობა… არ ვიცი, რა უნდა გითხრა… ცოტა უცნაურია აქ ყოფნა.
— ვიცი… ვიცი, რომ ბევრი რამ დაგიგროვდა გულში. მეც ბევრი რამ მაქვს სათქმელი. — ნათია ფინჯანს მაწვდის და თვალებში მიყურებს.
გული მიჩქარდება. მინდა ვკითხო: რატომ ახლა? რატომ მაშინ ვერ მნახე ადამიანად?
— მარიამ, იცი… ბოლო დროს ბევრ რამეზე დავფიქრდი. გიორგი ისევ ისეთია — თავის თავში ჩაკეტილი. ლუკასაც იშვიათად ნახულობს. მე კი… მე დავრჩი მარტო. შენზე ვფიქრობდი ხშირად. იმაზე, როგორ გაგიჭირდა უცხო ქვეყანაში მარტო ყოფნა.
ვგრძნობდი, როგორ მეჩხირება ყელში ბურთი.
— მე არ მინდოდა ასე გამოსულიყო… უბრალოდ აღარ შემეძლო იმ ოჯახში ცხოვრება. გიორგი არ იცვლებოდა. შენც ხომ ხედავდი…
— ვიცი… ახლა ვიცი. მაშინ ვერ ვხედავდი. მეგონა, თუ ყველაფერს შენ დაგაბრალებდი, ჩემი შვილი ბედნიერი იქნებოდა. მაგრამ ახლა ვხვდები — ორივეს გტკიოდათ.
მოულოდნელად ცრემლები წამომივიდა. თითქოს წლების ტკივილი ერთ წამში ამოვიდა ზედაპირზე.
— ნათია, იცი რა რთულია იყო უცხო ქვეყანაში მარტო? როცა ყველა შენს წინააღმდეგაა? როცა შენი შვილიც კი გეკითხება: „დედა, რატომ არ გვყავს მამა?“
ნათია ჩემს ხელს ეხება.
— მაპატიე… მაპატიე ყველაფერი. მინდა ლუკასთვის ბებია ვიყო. მინდა შენთვისაც ადამიანი ვიყო და არა მტერი.
ამ სიტყვებმა რაღაც გატეხა ჩემში. პირველად ვიგრძენი, რომ მარტო აღარ ვიყავი.
— ლუკას ძალიან უყვარხარ… სულ გიხსენებს.
— მეც ძალიან მიყვარს… მინდა ყველაფერი გამოვასწორო.
საუბარი დიდხანს გაგრძელდა. ნათია მიყვებოდა თავისი მარტოობის შესახებ — როგორ გაუჭირდა გიორგისთან ურთიერთობა; როგორ დაკარგა მეგობრები; როგორ იგრძნო თავი ზედმეტად საკუთარ ოჯახშიც კი.
— იცი, მარიამ? როცა მარტო რჩები, ხვდები რამდენად მნიშვნელოვანია პატიება. ხვდები, რომ ზოგჯერ ყველაზე დიდი მტერი შენს თავში ცხოვრობს.
მე კი ვფიქრობდი იმაზე, რამდენჯერ მინანია წარსული; რამდენჯერ მინატრია, რომ გიორგი სხვა ყოფილიყო; რამდენჯერ მინატრია დედაჩემის სითბო გერმანიაში ყოფნისას…
— მარიამ, იქნებ ლუკა ჩამომიყვანო ხოლმე? იქნებ ერთად გავატაროთ დრო? — ნათიას თვალებში იმედი ჩანდა.
— რა თქმა უნდა… მეც მინდა ასე იყოს.
იმ დღეს პირველად ვიგრძენი შვება. თითქოს წარსულის ტვირთი ცოტათი შემიმსუბუქდა.
მაგრამ ყველაფერი ასე მარტივად არ ყოფილა.
გიორგიმ გაიგო ჩვენი შეხვედრის შესახებ და მეორე დღესვე დამირეკა:
— მარიამ, რა ხდება? დედაჩემი რატომ გირეკავს? რას ეძებს შენთან?
— გიორგი, უბრალოდ ვისაუბრეთ… ლუკაზე…
— არ მინდა ჩემი ოჯახი ისევ აირიოს! ხომ იცი როგორი მძიმე იყო ყველაფერი?!
— გიორგი, ჩვენც გვიჭირდა! მარტო შენ არ გტკიოდა!
ტელეფონი გავთიშე და ცრემლები წამომივიდა. ისევ იგივე ტკივილი — ისევ იგივე ბრალი.
მეორე დღეს ნათიას დავურეკე:
— ნათია, გიორგი გაბრაზებულია…
— ვიცი… მაგრამ ეს ჩვენი საქმეა. მე ბებია ვარ და უფლება მაქვს ლუკასთან ვიყო. შენ კი უფლება გაქვს მშვიდად იცხოვრო.
მივხვდი — პირველად ცხოვრებაში ნათია ჩემს მხარეს იდგა.
დრო გავიდა. ლუკა ხშირად ჩავყავდი ნათიასთან. ერთად ვსეირნობდით თბილისის ქუჩებში; ერთად ვსვამდით ყავას ძველ ეზოში; ერთად ვუყურებდით ძველ ფოტოებს და ვყვებოდით ისტორიებს საქართველოზე.
ერთ დღეს ლუკამ მკითხა:
— დედა, რატომ არ ცხოვრობთ ერთად ბებია და ბაბუა?
— იმიტომ რომ ზოგჯერ ადამიანები ვერ უგებენ ერთმანეთს… მაგრამ ეს არ ნიშნავს რომ ერთმანეთი არ უყვართ.
ლუკამ თავი დამიქნია და ნათიას ჩაეხუტა.
ამ მომენტში მივხვდი: ოჯახი მხოლოდ ქორწინება არ არის; ოჯახი ის ადამიანებია, ვინც გულწრფელად ზრუნავს შენზე — თუნდაც წარსულში ბევრი ტკივილი მოგეყენებინა ერთმანეთისთვის.
ერთ საღამოს ნათიამ მითხრა:
— მარიამ, იცი რა ვისწავლე ამ წლებში? თუ არ აპატიებ — საკუთარ თავსაც ვერ აპატიებ…
მე კი ვფიქრობდი: იქნებ სწორედ ეს იყო ჩემი ცხოვრების გაკვეთილი? იქნებ სწორედ ამ შეხვედრამ მომცა ძალა ახალი ცხოვრების დასაწყებად?
ახლა ხშირად ვფიქრობ: რამდენი ოჯახი ინგრევა გაუგებრობის გამო; რამდენი დედამთილი და რძალი ცხოვრობს ერთმანეთის ჩრდილში; რამდენი შვილი იზრდება დანაკარგით…
მაგრამ თუ შევძლებთ პატიებას — იქნებ ყველაფერი სხვანაირად იყოს?
ახლა თქვენ გეკითხებით: თქვენ რას გააკეთებდით ჩემს ადგილას? შეძლებდით თუ არა პატიებას და ახალი ურთიერთობის დაწყებას იმ ადამიანთან, ვინც ყველაზე მეტად გატკინათ?