მეზობლის კარზე დაკაკუნების შემდეგ ჩვენი ცხოვრება სამუდამოდ შეიცვალა – დედაჩემის და ძმისთვის დახმარებას ვთხოვდი, მაგრამ ყველაფერი სხვანაირად დასრულდა
– ბატონო გია, გთხოვთ… უბრალოდ ერთი დღე გვათხოვეთ მანქანა, დედაჩემი საავადმყოფოში უნდა წავიყვანო, ლევანი ცუდადაა… – ხმა მიკანკალებდა, როცა მეზობლის რკინის კარზე ვაკაკუნებდი. სიბნელეში მისი ჩრდილი გამოჩნდა – მაღალი, მუდამ სერიოზული სახით. ბავშვობიდან მეშინოდა მისი მკაცრი მზერის, მაგრამ ახლა სხვა გზა არ მქონდა. ჩვენი ერთადერთი მანქანა გუშინ ღამით საბოლოოდ გაფუჭდა. დედა უკვე ორი დღეა ტკივილებს ვერ უძლებს, ლევანი კი – ჩემი უმცროსი ძმა – დაბადებიდან ინვალიდია და მის გარეშე ექიმთან მისვლა შეუძლებელია.
– ზოსია, შენ ხომ იცი, რომ ასე არ შეიძლება… – დაიწყო გიამ, მაგრამ შევაწყვეტინე.
– გთხოვთ! სხვა გზა არ მაქვს! – ცრემლები მომეძალა. დედას თვალებში შიში და იმედი ერთად ეწერა, როცა ფანჯრიდან გვიყურებდა.
გიამ ჩაისუნთქა, თითქოს რაღაცას იხსენებდა. მერე კარი ფართოდ გააღო.
– შემოდი.
სახლში შევედი. ყველაფერი სუფთა და მდიდრულად იყო მოწყობილი – ძვირფასი ავეჯი, უცხოური სუნამოები. ჩემს ოჯახში კი ბოლო თვეებია საჭმელიც კი გვაკლდება. გია ჩუმად მიყურებდა.
– ვიცი, რომ მძიმე გაქვს… მაგრამ მანქანას ვერ მოგცემ. – მითხრა ბოლოს.
გავშრი. მეგონა, რომ ახლა ყველაფერი დასრულდა. დედას როგორ ვეტყოდი? ლევანი როგორ გადაიტანდა კიდევ ერთ ღამეს ტკივილში?
– მაგრამ… – დაამატა მოულოდნელად – მე თვითონ წაგიყვანთ.
გაოცებისგან ხმა ვერ ამოვიღე. იმ წამს პირველად დავინახე მის თვალებში რაღაც თბილი – არა მხოლოდ სიმკაცრე.
გია მთელი ღამე ჩვენთან დარჩა. დილით ადრე მანქანით წაგვიყვანა საავადმყოფოში. გზაში დედაჩემი ჩუმად ტიროდა, ლევანი კი ფანჯრიდან უყურებდა მზის ამოსვლას.
საავადმყოფოში გიამ ყველაფერი მოაგვარა – ექიმებთანაც ის ელაპარაკა, წამლებიც იყიდა. დედას ხელი ჩაკიდა, როცა ტკივილისგან ძალა გამოეცალა.
– რატომ აკეთებთ ამას? – ვკითხე ჩუმად.
მან თავი დახარა.
– ოდესღაც მეც ასე ვიყავი… მამაჩემი ავად იყო და არავინ დაგვეხმარა. მაშინ ვიფიქრე, რომ თუ ოდესმე შევძლებდი, სხვებს არ მივატოვებდი.
იმ დღეს პირველად ვიგრძენი, რომ მარტო არ ვიყავით.
მაგრამ ყველაფერი ასე მარტივად არ დასრულებულა. მეორე დღეს სოფელში ჭორი გავრცელდა – “ზოსია გიას სახლში ღამე დარჩაო”. დედაჩემი ატირდა, მამიდამ დამირეკა და მეჩხუბა: “შენი თავი აღარ გიყვარს? ხალხი რას იტყვის?” ლევანი კი თავის ოთახში ჩაიკეტა და აღარავის ელაპარაკებოდა.
გია ისევ მოდიოდა ჩვენთან – წამლებს გვიტანდა, საჭმელსაც მოიტანდა ხოლმე. სოფელში კი ჭორები უფრო მძაფრდებოდა: “გია ზოსიას ხელს სთხოვს”, “დედამისი ფულზე გაყიდა შვილიო”…
ერთ საღამოს მამაჩემი დაბრუნდა თურქეთიდან – იქ მუშაობდა წლებია, რომ ოჯახი ერჩინა. სახლის კარი ძლივს გააღო დაღლილმა და მაშინვე ყვირილი დაიწყო:
– რა ხდება აქ?! სოფელი ლაპარაკობს! გიას რატომ ურიგდებით?!
დედამ ცრემლიანი თვალებით შეხედა:
– სხვა გზა არ გვქონდა… ლევანი ცუდად იყო…
მამამ ხელი მაგიდაზე დაარტყა:
– მე აქ რისთვის ვმუშაობ?! ჩემი შვილი სხვისი წყალობით უნდა გადარჩეს?!
მე ხმას ვერ ვიღებდი. ვიცოდი, რომ მამას ეტკინა – მისი თავმოყვარეობა შელახეს. მაგრამ რა უნდა მექნა? დედას და ლევანს სიკვდილის პირას ხომ ვერ დავტოვებდი?
იმ ღამით პირველად ვიჩხუბეთ მთელი ოჯახი. ლევანი ხმას არ იღებდა – მხოლოდ ფანჯარაში იყურებოდა და ტუჩებს იკვნეტდა.
მეორე დღეს გია ისევ მოვიდა. მამამ კარი არ გაუღო.
– აქ აღარ მოხვიდე! ჩემი ოჯახი შენი მოწყალება არ სჭირდება!
გია ჩუმად წავიდა. მე კი ფანჯრიდან ვუყურებდი მის მარტოობას.
დედა რამდენიმე დღეში უკეთ გახდა. ლევანიც ნელ-ნელა გამხიარულდა – მაგრამ სახლში სიჩუმე იყო. მამა აღარ გველაპარაკებოდა.
ერთ საღამოს ლევანმა მითხრა:
– ზოსია, შენ რომ არ ყოფილიყავი… ალბათ ახლა ცოცხალი აღარ ვიქნებოდი.
მაშინ მივხვდი: ზოგჯერ თავმოყვარეობაზე მეტად სიცოცხლე მნიშვნელოვანია. მაგრამ სოფელში ამას ვერავინ გაიგებდა.
ერთი კვირის შემდეგ მამამ ჩემთან საუბარი სცადა:
– იქნებ მართალი იყავი… მე ვერ შევძელი თქვენთან ყოფნა მაშინ, როცა ყველაზე მეტად გჭირდებოდით.
მე ჩავეხუტე.
– მთავარია, რომ ახლა აქ ხარ.
გიასაც დავურეკე – მადლობა გადავუხადე ყველაფრისთვის. მან მხოლოდ ერთი რამ მითხრა:
– როცა ადამიანს უჭირს, დახმარება სირცხვილი არ არის. მთავარია, რომ ერთმანეთი გვესმოდეს.
ახლა ჩვენს ოჯახში ისევ მშვიდობაა – მაგრამ ვიცი: ერთი პატარა ნაბიჯი ყველაფერს ცვლის. სოფელში ჯერ კიდევ ჭორაობენ, მაგრამ მე აღარ მეშინია მათი სიტყვების.
ხანდახან ვფიქრობ: ნეტავ რამდენი ოჯახი იტანჯება მარტო იმის გამო, რომ დახმარების თხოვნა რცხვენიათ? იქნებ სწორედ ამ სიამაყემ დაგვღუპოს საბოლოოდ? თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?