პატივისცემის დაკარგვის იგავი: ჩემი ცხოვრება ამერიკულ პატარა ქალაქში

— მამაო, თქვენ ხომ იცით, რომ აქ ყველა თქვენით ამაყობს? — მკითხა მერიის მდივანმა, როცა ეკლესიის კართან დამეწია. მზერა ავარიდე, რადგან ვიცოდი, რომ დღეს რაღაც შეიცვალა. ჩემი სახელი მამა ილიაა. ამერიკაში ჩამოსვლის შემდეგ, პატარა ქართულ ეკლესიაში ვმსახურობდი, მაგრამ ბედმა ასე ინება — ახლა უკვე წმინდა პეტრეს ამერიკულ ტაძარში ვმსახურობდი, სადაც მრევლის ნახევარი ამერიკელი იყო, მეორე ნახევარი კი ემიგრანტი ქართველები.

ყველაფერი იმ კვირა დღეს დაიწყო, როცა ქალაქის მერი, ლუკასი, ჩვეულებისამებრ, პირველ რიგში დაჯდა. ლუკასი ყველასთვის მაგალითი იყო: პატიოსანი, ღვთისმოშიში და გულღია ადამიანი. მისთვის ეკლესია მხოლოდ რწმენის ადგილი კი არა, ძალაუფლების სიმბოლოც იყო. მე კი ყოველთვის ვცდილობდი, რომ ღმერთთან უფრო ახლოს მიმეყვანა ხალხი და არა — პოლიტიკასთან.

მსახურება მშვიდად მიდიოდა, სანამ არ დადგა მომენტი, როცა ტაძარში შესულმა ახალმა ემიგრანტმა — ნანა ბებომ — მერის გვერდით ადგილი დაიკავა. ნანა ბებო სიღნაღიდან იყო ჩამოსული და ამერიკაში შვილიშვილებთან ცხოვრობდა. ტრადიციულად, საქართველოში უფროსებს პატივს სცემენ: ეკლესიაში შესვლისას მღვდელს ხელს უკოცნიან და მერსაც ყოველთვის თავს უხრიან. მაგრამ აქ სხვა წესებია — ამერიკელები თავიანთ ადგილებს თავისუფლად ირჩევენ და არც მერს ელოდებიან.

მომენტი მაშინ დადგა, როცა ნანა ბებომ მერს გვერდით მიუჯდა და არც კი მიესალმა. ლუკასის სახეზე გაკვირვება და წყენა ერთდროულად აისახა. მსახურების შემდეგ, მერი ჩემთან მოვიდა:

— მამაო ილია, თქვენ ხომ იცით, როგორი ტრადიციებია ჩვენთან? მე პატივს ვცემ თქვენს ხალხს, მაგრამ მგონი, თქვენს მრევლს არ ესმის ჩვენი წესები.

მის ხმაში წყენა იგრძნობოდა. ვცადე ავხსნა:

— ბატონო ლუკას, ნანა ბებო ახლახან ჩამოვიდა საქართველოდან. იქ სხვანაირი წესებია… აქ კი ყველა თანასწორია.

— მაგრამ პატივისცემა ხომ ყველგან ერთნაირია? — მკითხა მკაცრად.

ამ სიტყვებმა გულში დამარტყა. მთელი ღამე ვერ დავიძინე. საკუთარ თავს ვეკითხებოდი: ვის უნდა მივცე უპირატესობა — ჩემს ხალხს თუ ახალ საზოგადოებას? მეორე დღესვე ჭორები გავრცელდა: „ქართველებმა მერს პატივი არ სცეს“, „მღვდელმა წესები დაარღვია“.

ეკლესიის საბჭოზე დაძაბულობა იგრძნობოდა. ქართველები ჩემგან ელოდნენ, რომ მათ მხარეს დავდგებოდი:

— მამაო ილია, ჩვენ ხომ აქაც ქართველები ვართ! რატომ უნდა დავივიწყოთ ჩვენი ტრადიციები?

— მაგრამ აქ ამერიკაა! — ჩაერთო ახალგაზრდა ემიგრანტი ლაშა. — თუ აქ ვიცხოვრებთ, მათი წესებიც უნდა დავიცვათ.

მე შუაში ვიდექი: ერთი მხარეს ჩემი ხალხი იყო, მეორე მხარეს — ახალი სამშობლო და მისი წესები. შინ დაბრუნებულმა ცოლთან ვიჩხუბე:

— ნინო, იქნებ მართლა არასწორად მოვიქეცი? იქნებ მერისთვის უნდა მეთქვა, რომ ქართველები სხვანაირად გამოხატავენ პატივისცემას?

ნინომ მხარზე ხელი დამადო:

— ილია, შენ ხომ ყოველთვის ამბობდი, რომ ღმერთისთვის ყველა თანასწორია? იქნებ სწორედ ეს უნდა აუხსნა ყველას?

მაგრამ მეორე დღეს ყველაფერი უფრო დაიძაბა. მერი ლუკასი ეკლესიაში აღარ გამოჩენილა. ქალაქში ჭორებმა იმატა: „ქართველებმა მერს შეურაცხყოფა მიაყენეს“. ზოგი ამერიკელი parishioner-იც აღარ მოდიოდა ტაძარში.

ერთ საღამოს ნანა ბებო ჩემთან მოვიდა:

— მამაო ილია, მე ხომ არავის ვაწყენინე? უბრალოდ არ ვიცოდი…

მის თვალებში სინანული და შიში ჩანდა. ჩავეხუტე:

— არა, ბებო. შენ არაფერი დაგიშავებია.

მაგრამ საკუთარ თავს ვერ ვპატიობდი. თითქოს ჩემი ბრალი იყო ყველაფერი. იმ ღამით ღმერთს ვთხოვე: „მომეცი ძალა, რომ ეს გაუგებრობა მშვიდობით დასრულდეს“.

რამდენიმე დღეში მერი ლუკასი ჩემთან სახლში მოვიდა. უხმოდ ჩამოჯდა სამზარეულოში.

— მამაო ილია, ვიცი რომ თქვენც რთულად ხართ… მაგრამ გთხოვთ, აუხსენით თქვენს ხალხს ჩვენი წესები.

— ბატონო ლუკას, მე თქვენს ტკივილს ვგრძნობ… მაგრამ იქნებ თქვენც სცადოთ გაიგოთ ჩვენი ტრადიციები? პატივისცემა მხოლოდ ფორმალურ ჟესტებში არ გამოიხატება.

გრძელი საუბრის შემდეგ ორივემ ვიგრძენით: არც ერთი მხარე არ იყო ბოლომდე მართალი ან დამნაშავე. მაგრამ საზოგადოებაში უკვე ბზარი გაჩნდა.

ეკლესიაში დაძაბულობა კიდევ დიდხანს გაგრძელდა. ზოგიერთი parishioner-ი აღარ მოდიოდა საერთოდ; ზოგი კი პირიქით — უფრო ახლოს მოვიდა ჩემთან და ერთმანეთს დავუდექით გვერდით.

ერთ დღესაც ქალაქში დიდი ქარიშხალი მოვიდა და ეკლესიის სახურავი ჩამოინგრა. მაშინ ყველა ერთად შევიკრიბეთ: ქართველები და ამერიკელები გვერდიგვერდ ვდგავდით ფიცრებს და ვაშენებდით ახალ სახურავს. იმ დღეს პირველად ვიგრძენი ნამდვილი ერთობა.

მერე მივხვდი: პატივისცემა მხოლოდ ჟესტებში არ არის; ის გულში უნდა იყოს. შეიძლება ფორმები განსხვავდებოდეს, მაგრამ მთავარი გულწრფელობაა.

ახლა ხშირად ვეკითხები საკუთარ თავს: ღირს კი ერთი ჟესტის გამო ურთიერთობების განადგურება? ან იქნებ სწორედ ასეთმა პატარა გაუგებრობებმა შეიძლება დაგვანახოს ერთმანეთის ნამდვილი სახე?

თქვენ რას ფიქრობთ — რა უფრო მნიშვნელოვანია: ტრადიცია თუ გულწრფელი ურთიერთგაგება?