დღე, როცა დედამთილმა ზღვარი გადაკვეთა: ეკონომიის გაკვეთილი, რომელმაც მთელი ოჯახი ატკინა

„ნინო, ბავშვები წაიყვანე, სანამ გვიან არ არის!“ – დედამთილის ხმა კიბეზე ავარდნილმა ყვირილმა გამაწყვეტინა. სუნთქვა შემეკრა. ვიცოდი, რომ რაღაც რიგზე ვერ იყო. ჩემი ქმარი, ლაშა, სამსახურში იყო და ბავშვების წამოყვანა მე დამევალა. დედამთილთან ბავშვების დატოვება ყოველთვის რთული გადაწყვეტილება იყო – მისი უკიდურესი ეკონომია და უცნაური წესები ყველასთვის ცნობილი იყო, მაგრამ იმ დღეს სხვა გზა არ მქონდა.

კიბეზე ავირბინე და კარი შევაღე. ოთახში ცივი სიჩუმე იდგა. ჩემი შვილი, ანა, თვალებში ცრემლებით მიყურებდა, პატარა ნიკუშა კი კუთხეში იჯდა და ხელებს იფშვნეტდა. დედამთილი, ქალბატონი მარინა, მაგიდასთან იჯდა და პურის ნაჭრებს ზუსტად ერთნაირ პატარა კუბებად ჭრიდა.

– რა მოხდა? – ძლივს ამოვილუღლუღე.

მარინამ თავი არ აუწევია:
– არაფერი, ნინო. უბრალოდ ბავშვებმა უნდა ისწავლონ, რომ საჭმელი არ უნდა დაიხარჯოს ტყუილად. პური ზედმეტად ჭამეს და ახლა თითო ნაჭერი ეყოფათ.

ანა ჩუმად ამოიტირა:
– დედა, მშია…

გული მომიკვდა. ვიცოდი, რომ მარინა ყოველთვის ცდილობდა ეკონომიას, მაგრამ ბავშვებს საჭმლის მოჭრა? ეს უკვე მეტისმეტი იყო.

– მარინა დეიდა, ხომ იცით, რომ ბავშვები იზრდებიან და მეტი საჭმელი სჭირდებათ? – ვცადე მშვიდად მეთქვა.

– ნინო, შენ არ გესმის! – მკაცრად მომიგო მან – ასე თუ გააგრძელებენ, ფული არასდროს გეყოფათ! მე ჩემს შვილებს ასე გავზარდე და არაფერი დაუშავდათ.

მინდოდა მეყვირა, მეჩხუბა, მაგრამ ბავშვების თვალებში შიში დავინახე. ჩუმად ავიყვანე ორივე და სახლიდან გამოვედი. გზაში ანა ჩუმად მეკითხებოდა:
– დედა, რატომ არ მოგვცა ბებომ საჭმელი?

არ ვიცოდი რა მეპასუხა. მთელი გზა ვფიქრობდი – სად გადის ზღვარი ეკონომიასა და გულგრილობას შორის? რამდენად შორს შეიძლება წავიდეს ადამიანი ეკონომიის სახელით?

ლაშას საღამოს ყველაფერი მოვუყევი. თავიდან გაბრაზდა:
– ხომ იცი, როგორი ძუნწია დედაჩემი! მაგრამ ბავშვებს ასე როგორ მოექცა?!

მერე ჩაფიქრდა:
– იქნებ მართლა გვიჭირს და ვერ ვამჩნევთ? იქნებ მეც ნაკლებად ვზრუნავ ოჯახზე?

ეს სიტყვები გულში მეჩხვლიტა. ჩვენი ოჯახი საშუალო მდგომარეობაში იყო – არც გვიჭირდა, არც გვქონდა ზედმეტი ფული. მაგრამ მარინასთვის ყოველთვის ყველაფერი ცოტაა. მისთვის ცხოვრება მუდმივი ეკონომიის რეჟიმშია – გათიშული შუქი, გაზის მინიმუმამდე მოხმარება, საჭმლის ზუსტად გაზომვა.

რამდენიმე დღის შემდეგ მარინა ჩვენთან მოვიდა. თითქოს არაფერი მომხდარა – ისევ თავისი წესებით ცხოვრობდა. მაგრამ ბავშვები მასთან მისვლას აღარ ითხოვდნენ.

ერთ საღამოს ანამ მკითხა:
– დედა, ბებო რატომ არ გვიყვარს?

ეს კითხვა გულში ჩამრჩა. როგორ ავუხსნა ბავშვს, რომ ზოგჯერ სიყვარული არ ნიშნავს ყველაფერზე უარის თქმას? რომ ზოგჯერ ზედმეტი ეკონომია შეიძლება გულგრილობად გადაიქცეს?

ერთ დღესაც ლაშამ გადაწყვიტა დედამისთან სერიოზული საუბარი გაემართა. მე გვერდით ვიჯექი და ვუსმენდი:
– დედა, ასე აღარ შეიძლება! ბავშვებს საჭმელს ვერ მოვაკლებთ! ეს უკვე არა ეკონომია, არამედ სისასტიკეა!

მარინამ თავი დახარა:
– მე მხოლოდ იმის გაკეთება მინდოდა, რაც სწორად მიმაჩნდა… თქვენ არ გესმით, რა ძნელია ცხოვრება…

ლაშამ ხელი მოხვია:
– ჩვენც გვიჭირს ხოლმე, მაგრამ სიყვარული ყველაფერს ჯობია.

მარინამ ცრემლები მოიწმინდა. პირველად დავინახე მისი სუსტი მხარე – ქალი, რომელსაც მთელი ცხოვრება უწევდა ბრძოლა ეკონომიისთვის და ახლა ვერ ხვდებოდა, რომ ამით შვილიშვილებს ტკივილს აყენებდა.

იმ ღამით დიდხანს ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი ჩემს ოჯახზე, მარინაზე, ბავშვებზე… სად გადის ზღვარი ეკონომიასა და სიყვარულს შორის? როგორ უნდა ავუხსნა შვილებს, რომ ზოგჯერ ყველაზე ახლობელი ადამიანიც შეიძლება შეცდეს?

რამდენიმე კვირის შემდეგ მარინა შეიცვალა. ცდილობდა ბავშვებთან უფრო თბილი ყოფილიყო – მათთვის საყვარელი კერძებიც კი მოამზადა ერთხელ. მაგრამ ძველი წყენა მაინც დარჩა.

ახლაც მახსოვს ის დღე – ბავშვების ცრემლიანი თვალები და მარინას მკაცრი სახე. ეს ამბავი არასდროს დამავიწყდება.

ხანდახან ვფიქრობ: ღირს კი ეკონომიის გამო ოჯახის ბედნიერების მსხვერპლად შეწირვა? ან იქნებ ჩვენც ვუშვებთ მსგავს შეცდომებს ყოველდღიურობაში? იქნებ სიყვარული უფრო მეტს ნიშნავს, ვიდრე ფულის დაზოგვა ან წესების დაცვა?