„რატომ უნდა დავტოვო ჩემი ბინა მხოლოდ ერთ შვილიშვილს?“ – ბებიას გულახდილი აღსარება და ოჯახის დრამა
„შენ რა, მართლა აპირებ მხოლოდ მარიამს დაუტოვო ბინა? ნინოს არაფერი ეკუთვნის?“ – ჩემი შვილი, ეკა, ხმას აუწია და თვალებში ბრაზი ჩაუდგა. სამზარეულოში ვიდექით, ჩაიდანი ხმადაბლა სიზმარსავით სუნთქავდა, მაგრამ ოთახში ისეთი დაძაბულობა იყო, თითქოს ქარიშხალი შემოვარდა.
მაშინვე მივხვდი, რომ ეს საუბარი მშვიდად არ დამთავრდებოდა. გულში რაღაც ჩამწყდა, მაგრამ მაინც ვცადე ავხსნა:
– ეკა, ხომ იცი, მარიამი მარტო ცხოვრობს უცხოეთში, სწავლობს, მუშაობს და სულ მარტო უწევს ყველაფრის გადალახვა. ბინა რომ ჰქონდეს თბილისში, დაბრუნდება და ფეხზე დადგება. ნინო კი აქაა, თქვენთან ერთად ცხოვრობს, არაფერი აკლია…
ეკამ ხელი მაგიდაზე დაარტყა:
– ანუ შენ თვითონ ყოფ ამათ ორ დასს! ნინო ნაკლებად გიყვარს? ან მე?
მინდოდა მეთქვა, რომ ასე არ არის. რომ ორივე შვილიშვილი ერთნაირად მიყვარს, მაგრამ ნინოსთან ყოველთვის რაღაც უხილავი კედელი გვაშორებდა. ბავშვობიდანვე უფრო ეკასთან იყო ახლოს, მე კი თითქოს ზედმეტი ვიყავი მის ცხოვრებაში. მარიამი სულ ჩემთან მოდიოდა, ერთად ვკითხულობდით წიგნებს, ვუყურებდით ფილმებს, ვსაუბრობდით ყველაფერზე. ნინო კი – თავშეკავებული, ჩუმი, თითქოს სულ მეჩხუბებოდა თვალებით.
ახლა კი ეს გადაწყვეტილება – ბინა მხოლოდ მარიამს დავუტოვო – ოჯახში ომს ჰგავდა.
ეკა ადგა და ფანჯარასთან მივიდა. ზურგი მაქცია.
– შენ არ იცი, როგორ ეწყინა ნინოს. გგონია, არ მიყვარს მარიამი? მაგრამ შენ ასე რომ აკეთებ, ორივეს შორის კედელს აშენებ.
მეც ვიგრძენი ცრემლები თვალებში. რა უნდა მექნა? მარიამი უცხო ქვეყანაში მარტო იყო. რამდენჯერაც დამირეკავს – ხან ტიროდა, ხან სიცივეში გამთენიისას ბიბლიოთეკაში იჯდა. ერთხელაც მითხრა:
– ბებო, აქ რომ ვბრუნდები სახლში ღამით, სულ მგონია, რომ არავის ვჭირდები. შენ თუ არ დამირეკავ, შეიძლება დღეები გავიდეს ისე, ხმა არავის გავიგონო.
ეს სიტყვები გულში ჩამრჩა. მინდოდა მისთვის რაღაც გამეკეთებინა. ბინა ხომ ერთადერთი იყო, რაც შემეძლო მიმეცა.
მაგრამ ახლა ვხედავდი – ჩემი გადაწყვეტილება ეკასთვის ღალატი იყო. ნინოსთვისაც.
იმ საღამოს მარტო დავრჩი. ფანჯრიდან თბილისი მოჩანდა – განათებული ქუჩები და სადღაც შორს მთაწმინდა. ვფიქრობდი: იქნებ მართლა ვცდები? იქნებ ნინოსაც უნდა მივცე რაღაც? მაგრამ ნინო არასდროს მოსულა ჩემთან გულახდილად. სულ თავისთვის იყო.
მეორე დღეს მარიამმა დამირეკა სკაიპით.
– ბებო, დედამ დამირეკა… ძალიან გაბრაზებულია შენზე. ნინოსაც ეწყინა…
– შენ რას ფიქრობ? – ვკითხე ჩუმად.
– მე… არ ვიცი… ხომ იცი, როგორ მიჭირს აქ მარტო ყოფნა… მაგრამ არ მინდა ნინოს ეწყინოს. იქნებ გავყოთ ბინა?
– შვილო, შენთვის მინდა ყველაფერი საუკეთესო…
– ვიცი… მაგრამ ოჯახი არ მინდა დავანგრიო.
გათიშვის შემდეგ დიდხანს ვიჯექი ჩუმად. მერე ნინოს დავურეკე.
– ნინო, როგორ ხარ?
– კარგად, ბებო.
– ხომ იცი… მინდა დაგელაპარაკო.
– ვიცი ყველაფერს… დედამ მითხრა. შენი საქმეა.
მის ხმაში სიცივე იყო. თითქოს კედელი კიდევ უფრო მაღალი გახდა ჩვენს შორის.
მერე გავიგე – ნინომ სოციალურ ქსელში დაწერა: „ზოგჯერ ყველაზე ახლობელი ადამიანები ყველაზე მეტად გტკენენ.“
ეს სიტყვები გულში ჩამრჩა. მთელი ღამე ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი ჩემს ცხოვრებაზე – როგორ გავზარდე ეკა მარტო, როგორ ვიბრძოლე საბჭოთა წლებში ერთი პურის ფულისთვისაც კი. მერე როგორ ჩამოვიდა ჩემი ქმარი რუსეთიდან და ოჯახი დაგვინგრია – სხვა ქალი ჰყავდა იქ. მე კი ბავშვი მარტო გავზარდე.
ეკა ყოველთვის ჩემთან ახლოს იყო. მაგრამ როცა გათხოვდა და ორი შვილი ეყოლა – ნინო და მარიამი – თითქოს ჩვენი გზები გაიყო. ნინო უფრო დედის მხარეს იყო, მე კი მარიამთან უფრო ახლოს ვიყავი.
ახლა კი ეს ბინა – ჩემი ერთადერთი ქონება – ოჯახში განხეთქილების მიზეზად იქცა.
რამდენიმე დღეში ეკამ ისევ დამირეკა:
– დედა, გთხოვ… reconsider! ხომ შეიძლება ორივეს დაუტოვო? ან გაყიდე და გაუყავი?
– ეკა… ეს ბინა პატარაა. გაყიდვა არ ღირს – ორივეს ვერ ეყოფა. თანაც მარიამს ყველაზე მეტად სჭირდება ახლა…
– შენ ასე გგონია! ნინოსაც თავისი პრობლემები აქვს! შენ უბრალოდ ვერ ხედავ!
– რატომ არ მეუბნება მაშინ? რატომ არ მოდის ჩემთან?
– იმიტომ რომ გრძნობს – მარიამი უფრო გიყვარს!
ეს სიტყვები გულში ისარივით ჩამივარდა.
იმ საღამოს ნინო მოულოდნელად მოვიდა ჩემთან სახლში. კარი რომ გავაღე, თვალებში ცრემლები ჰქონდა.
– ბებო…
– შემოდი შვილო…
ჩუმად დაჯდა მაგიდასთან.
– იცი… სულ მეგონა, რომ შენთვის არასოდეს ვიყავი საკმარისი. ყოველთვის მარიამი იყო შენი საყვარელი…
– ნინო…
– ახლა კი საბოლოოდ დავრწმუნდი…
ცრემლები წამოუვიდა.
– შვილო… მე ორივე ერთნაირად მიყვარხართ! უბრალოდ… შენ არასდროს ამბობდი არაფერს…
– იმიტომ რომ ყოველთვის მეგონა – აზრი არ ჰქონდა.
გული მეტკინა. მივედი და ჩავეხუტე.
– მაპატიე… თუ რამე შეგაწუხე…
ისევ ჩუმად იყო.
იმ ღამით ბევრი ვიფიქრე. იქნებ მართლა არასწორად მოვიქეცი? იქნებ შვილიშვილებს შორის სხვაობას ვაკეთებდი ისე, რომ თვითონაც ვერ ვხვდებოდი?
მეორე დღეს ოჯახური საბჭო მოვიწვიე – ეკა, ნინო და მარიამი მოვიწვიე ჩემთან სახლში.
– შვილებო… მინდა ყველაფერი გულწრფელად გითხრათ. ეს ბინა ერთადერთი ქონებაა რაც მაქვს. მინდოდა მარიამისთვის დამეტოვებინა იმიტომ რომ უცხოეთში მარტო ცხოვრობს და დაბრუნებისას ფეხზე დადგომაში დავეხმარებოდი. მაგრამ ახლა ვხედავ – ჩემი გადაწყვეტილება ყველას გტკენთ.
ეკამ თავი დახარა. ნინომ ცრემლები მოიწმინდა. მარიამი ჩუმად იჯდა.
– ამიტომ გადავწყვიტე: როცა მე აღარ ვიქნები, ბინა ორივეს გეკუთვნით თანაბრად. თავად გადაწყვიტეთ მერე როგორ მოიქცევით – გაყიდით თუ ერთ-ერთი იცხოვრებს აქ…
ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა.
მერე ნინომ ამოისუნთქა:
– მადლობა, ბებო…
მარიამმა ხელი მომკიდა:
– მე მაინც ყველაზე მეტად შენი სიყვარული მინდა…
ეკამაც ამოისუნთქა შვებით.
იმ დღეს პირველად ვიგრძენი – ოჯახი ისევ ერთად ვართ.
ახლაც ხშირად ვფიქრობ: იქნებ თავიდანვე ასე უნდა მომეგვარებინა? იქნებ მეტი უნდა მესაუბრა ნინოსთან? ან იქნებ ზოგჯერ სიყვარულიც უნდა დავანახვოთ მათ, ვინც ყველაზე ჩუმად იტანს ტკივილს?
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? მართლა შეიძლება ერთი გადაწყვეტილება ასე დაანგრევს ოჯახს?