„ჩემი ძმის ცოლი ელოდა, რომ ბინა ვაჩუქებდი“ — ოჯახური კონფლიქტი, რომელმაც ჩემი ცხოვრება შეცვალა

— ნინო, გთხოვ, არ გამითიშო… შვილო, გევედრები, დამელაპარაკე! — დედაჩემის ხმა ტელეფონში ისეთი ჩახლეჩილი და ატირებული იყო, რომ წამით სუნთქვა შემეკრა.

— დედა, გთხოვ, ნუ ტირი. რა მოხდა? — ვცდილობდი მშვიდად მეპასუხა, მაგრამ უკვე ვიცოდი, რაზეც იყო საუბარი. ბოლო თვეებია, ჩემს ძმას და მის ცოლს ბინა არ ასვენებთ.

— ნინო, ხომ იცი, რომ ლაშას უჭირს… ნატასაც ხომ ბავშვი ჰყავს… შენ ხომ მარტო ცხოვრობ გერმანიაში, შვილო. იქნებ ბინა მათ მისცე? — დედამ სიტყვები ძლივს ამოთქვა.

ეს იყო ის მომენტი, როცა ზუსტად გავიაზრე: ჩემი ოჯახი ჩემგან რაღაცას ელოდება. რაღაცას დიდს. და ეს რაღაც — ჩემი ერთადერთი ბინა თბილისში იყო.

მე კი ამ ბინაში მთელი ჩემი ოცნებები მქონდა ჩადებული. წლების განმავლობაში ვმუშაობდი გერმანიაში, ვზოგავდი თითოეულ ევროს, უარს ვამბობდი საკუთარ სურვილებზე, რომ ერთხელაც საქართველოში დავბრუნებულიყავი და ჩემი კუთხე მქონოდა. ეს ბინა ჩემი შრომის, ჩემი მარტოობისა და ჩემი იმედების სიმბოლო იყო.

მაგრამ ახლა დედაჩემი მთხოვდა, ეს ყველაფერი უანგაროდ დამეთმო ძმისთვის და მისი ცოლისთვის — ნატასთვის.

— დედა, ხომ იცი, რომ ეს ბინა ჩემთვის ყველაფერია… — ვცდილობდი ამეხსნა, მაგრამ დედამ ისევ ჩამჭრა:

— ნინო, შენ ხომ კარგად ხარ იქ. ლაშას კი აქ არაფერი აქვს. ნატაც სულ ტირის — „ნინოს ბინა მაინც ჩვენ დაგვრჩება?“ ასე ამბობს…

— დედა! — ხმას ავუწიე უნებურად. — ეს ბინა მე ვიყიდე! მე ვიშრომე! რატომ უნდა მივცე მათ?

— შვილო, ოჯახი ვართ… ხომ უნდა დავეხმაროთ ერთმანეთს…

ამ სიტყვებმა გულში დამარტყა. ოჯახი ვართ… მაგრამ რატომ უნდა ნიშნავდეს ეს იმას, რომ მე ყველაფერზე უარი უნდა ვთქვა?

გავუთიშე ტელეფონი. ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა. მხოლოდ ჩემი სუნთქვა მესმოდა და ფანჯრიდან შემოსული გერმანული წვიმის ხმა.

მახსოვს, როგორ ვმუშაობდი მოხუცების მოვლაში მიუნხენში. როგორ ვიღვიძებდი დილის ხუთზე, როგორ ვიტანდი დამცირებასაც კი ზოგჯერ მხოლოდ იმიტომ, რომ ერთხელაც საქართველოში საკუთარი სახლი მქონოდა. არცერთ დღეს არ დამვიწყებია ის სევდა, რაც სამშობლოდან შორს ყოფნას მოჰქონდა.

ახლა კი ჩემი ძმის ცოლი ელოდა, რომ ეს ყველაფერი უბრალოდ მათთვის გადამეცა.

მეორე დღეს ლაშამ დამირეკა.

— ნინო, რა ხდება? დედა ტირის. ნატაც ნერვიულობს. ხომ იცი, რომ ჩვენთვის ძნელია… შენ კი იქ ხარ, ყველაფერი გაქვს…

— ლაშა, შენ იცი როგორ ვიშრომე ამ ბინისთვის? იცი რამდენი ღამე არ მძინებია? რატომ ფიქრობთ, რომ მე ყველაფერი მარტივად მაქვს?

— ნინო, ოჯახი ვართ! — გამიმეორა ძმამაც ის სიტყვები. — ნატას უნდა ბავშვი თავის სახლში გაიზარდოს…

— და მე? მე არ მაქვს უფლება ჩემს სახლში ვიცხოვრო?

— შენ ხომ აქ აღარ დაბრუნდები… — ჩაილაპარაკა ლაშამ.

ეს სიტყვები გულში მეჩხვლიტა. თითქოს უკვე ჩამომწერეს საქართველოდან. თითქოს ჩემი ადგილი აღარ იყო იქ.

იმ საღამოს ნატამაც მომწერა მესენჯერში:

„ნინო დეიდა, ხომ გესმის ჩვენი მდგომარეობა… ბავშვი გვყავს… იქნებ ცოტა გაგვიგო? შენ ხომ მაინც იქ ხარ…“

ეს „შენ იქ ხარ“ ყველაზე მეტად მტკენდა. თითქოს ემიგრანტობა დანაშაული იყო. თითქოს ჩემი შრომა და მონატრება არაფრად ითვლებოდა მხოლოდ იმიტომ, რომ საზღვარგარეთ ვიყავი.

რამდენიმე დღე არავის ველაპარაკებოდი. სამსახურში უხალისოდ დავდიოდი. მეგობარმა ეკამ მკითხა:

— რა გჭირს ნინო? ისევ ოჯახია?

— კი… ბინას მთხოვენ… ისე ლაპარაკობენ, თითქოს ვალდებული ვარ მივცე.

ეკამ თავი გააქნია:

— საქართველოში ასეა… ვინც ემიგრაციაშია, იმას ყველაფერს სთხოვენ. გგონია შენს შრომას აფასებენ? არა! უბრალოდ ფიქრობენ: „იქაა — ეშველა!“ არავის ახსოვს შენი ცრემლები…

ეკას სიტყვებმა ცოტა გამამხნევა. მაგრამ შინაგანად მაინც მღრღნიდა დანაშაულის გრძნობა. თითქოს ცუდი და ეგოისტი ვიყავი მხოლოდ იმიტომ, რომ საკუთარ შრომას უფრთხილდებოდი.

დედამ ისევ დამირეკა:

— ნინო, გთხოვ… ხომ იცი ლაშას როგორ უჭირს…

— დედა! — ამჯერად ხმამაღლა ვთქვი. — რატომ გგონიათ, რომ მე არაფერი მიჭირს? რატომ გგონიათ, რომ ჩემი ცხოვრება მარტივია? რატომ უნდა დავთმო ყველაფერი მხოლოდ იმიტომ, რომ ემიგრანტი ვარ?

დედაჩემი გაჩუმდა.

— შვილო… მე უბრალოდ მინდა ყველა ბედნიერი იყოს…

— მაგრამ მე? მე არ ვარ თქვენი შვილი?

იმ ღამით დიდხანს ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი ბავშვობაზე: როგორ გვიყვარდა ერთმანეთი მე და ლაშას; როგორ ვოცნებობდით საკუთარ სახლზე; როგორ გვეგონა, რომ ოჯახი ყოველთვის დაგვიდგებოდა გვერდით.

მაგრამ ახლა ოჯახი ჩემგან მსხვერპლს ითხოვდა.

ბოლოს გადავწყვიტე თბილისში ჩამოვსულიყავი და ყველას ერთად დავლაპარაკებოდი.

დედაჩემის სახლში შევიკრიბეთ: მე, ლაშა, ნატა და დედა.

— მინდა ყველამ მომისმინოთ — დავიწყე მშვიდად. — ეს ბინა ჩემი შრომითაა შეძენილი. მე არავის არაფერს ვართმევ. მაგრამ არც იმას დავთმობ ასე უბრალოდ. თუ გინდათ იქ იცხოვროთ — გადაიხადეთ ქირა ან იყიდეთ ნაწილ-ნაწილ. მაგრამ უფასოდ ვერ მოგცემთ.

ლაშამ თავი ჩაღუნა. ნატამ ტუჩები მოკუმა.

— ნინო… ასე ძალიან გიყვარს ფული? — მკითხა ნატამ ირონიით.

— არა! უბრალოდ ძალიან მიყვარს ჩემი შრომის დაფასება! — ხმამაღლა ვთქვი.

დედაჩემი ჩუმად ტიროდა კუთხეში.

— შვილებო… ასე უნდა ვიყოთ? ასე უნდა გავიყოთ?

— დედა, მე არ მინდა გული დაგწყვიტო. მაგრამ არც იმას დავუშვებ, რომ ჩემი შრომა არაფრად ჩათვალოთ!

იმ დღეს პირველად ვიგრძენი თავი დამოუკიდებლად და ძლიერად. პირველად დავიცავი საკუთარი თავი ოჯახის წინაშე.

დღესაც ხშირად ვფიქრობ იმ დღეზე: იქნებ ზედმეტად მკაცრი ვიყავი? იქნებ მართლა უნდა დამეთმო ყველაფერი ოჯახის გულისთვის?

მაგრამ მერე საკუთარ თავს ვეკითხები: თუ საკუთარ თავს ვერ დაიცავ ოჯახშიც კი — მაშინ ვინ დაგიცავს?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? მართალია თუ არა საკუთარი შრომის დაცვა მაშინაც კი, როცა ოჯახია საქმე?