როცა ბაბუა ჩვენთან გადმოვიდა: თაობათა შეჯახება და პატარა სასწაულები ლილოში

„ნუ მეჩხუბები, ნინო, მე ხომ აქედან წასასვლელი არსად მაქვს!“ – ბაბუა სტეფანეს ხმა ისევ მთელ ბინაში ისმოდა, თითქოს კედლებიც კი იღლებოდნენ მისი ბოხი ბგერებისგან. სამზარეულოში ვდგავარ, ხელში ჭურჭლის სარეცხი ღრუბელი მიჭირავს და ვცდილობ, არ ავყვე. ჩემი ქმარი, ლაშა, დერეფანში ჩუმად დგას და თვალებით მევედრება: „ნინო, გთხოვ, ცოტა მოთმინება გამოიჩინე.“

მაგრამ მოთმინება? უკვე მესამე თვეა, რაც ბაბუა ჩვენთან ცხოვრობს. ჩვენი პატარა სამოთახიანი ბინა ლილოში, სადაც ადრე ასე მშვიდად ვგრძნობდი თავს, ახლა სავსეა ხმაურით, დაძაბულობით და გაუთავებელი ჩხუბით. ბავშვები – ანი და საბა – თავიანთ ოთახში იკეტებიან, თითქოს იქ უსაფრთხოდ არიან. მე კი ვგრძნობ, როგორ მეკარგება საკუთარი ადგილი, საკუთარი თავი.

ყველაფერი მარტივად დაიწყო. ბაბუას ჯანმრთელობა გაუარესდა – სოფელში მარტო ვერ რჩებოდა. ლაშამ მითხრა: „სხვა გზა არ გვაქვს, ნინო, მამაჩემი უნდა წამოვიყვანოთ.“ მაშინ მეგონა, რომ ეს დროებითი იქნებოდა. მეგონა, რომ შევძლებდი.

მაგრამ პირველივე კვირაში მივხვდი – არაფერი იქნებოდა ადვილი. ბაბუას თავისი წესები ჰქონდა: დილით ექვსზე დგებოდა და ტელევიზორს რთავდა ხმამაღლა; საჭმელს სულ აკრიტიკებდა – „ეს რა მარილიანი გაგიკეთებია, ნინო?“ ან „სოფელში ასე არ ამზადებენ!“ ბავშვებს სკოლაში წასვლამდე ლექციებს უკითხავდა: „თქვენს ასაკში მე უკვე ვმუშაობდი!“

ერთ დღესაც, როცა სამზარეულოში ვახშამს ვამზადებდი, ბაბუა შემოვიდა და მითხრა:
– ნინო, შენ რომ გგონია ყველაფერი იცი, ცდები. ოჯახი ასე არ მუშაობს.
– რა გინდა მითხრა, ბაბუა სტეფანე?
– მინდა გითხრა, რომ შენს შვილებს მეტი სიმკაცრე სჭირდება. ასე რომ გააგრძელებ, თავზე დაგაჯდებიან.

გული მომეწურა. მთელი დღე ვცდილობდი ბავშვებისთვის კარგი დედა ვყოფილიყავი – არც ზედმეტად მკაცრი და არც ზედმეტად რბილი. ახლა კი ვიღაც მეუბნება, რომ ყველაფერი არასწორად გამომდის. იმ ღამით ვერ დავიძინე. ლაშამ სცადა ჩემთვის ნუგეშისცემა:
– ნინო, მამაჩემი ასეთია. არ იღელვო.
– მაგრამ მე აღარ შემიძლია! – ვუპასუხე ჩურჩულით.

მეორე დღეს საბამ სკოლიდან ატირებული მოირბინა:
– დედა, ბაბუამ მითხრა, რომ ბიჭი თუ ტირის, სირცხვილია!

მივედი ბაბუასთან და მკაცრად ვუთხარი:
– გთხოვთ, საბას ასე აღარ ელაპარაკოთ.
– შენ არ გესმის! – მიპასუხა გაბრაზებულმა – კაცს სიმტკიცე უნდა ასწავლო!

დაძაბულობა იზრდებოდა. ბავშვები სულ უფრო იკეტებოდნენ საკუთარ თავში. ლაშა ცდილობდა შუამავლობას, მაგრამ ხშირად თავადაც ბრაზდებოდა მამაზე. ერთხელაც, როცა ბაბუამ ლაშას დაუყვირა – „შენ რა კაცი ხარ?!“ – ლაშამ კარი გაიჯახუნა და სახლიდან გავიდა.

იმ ღამით სამზარეულოში მარტო დავრჩი ბაბუასთან. ჩუმად ვისხედით. ბოლოს მან ამოიოხრა:
– ნინო, იცი რა რთულია იყო უცხო საკუთარ ოჯახში?

მისმა სიტყვებმა გამაკვირვა.
– თქვენ უცხოდ გრძნობთ თავს?
– კი… სოფელში ყველაფერი ჩემი იყო. აქ კი… თითქოს ზედმეტი ვარ.

პირველად დავინახე მისი სევდა. მისი სიმკაცრის მიღმა მარტოობა იდგა.

მეორე დილას ბავშვებთან ერთად საუზმეს ვამზადებდი. საბამ ფრთხილად მკითხა:
– დედა, ბაბუას რატომ ეჩხუბები ხოლმე?
– იმიტომ რომ ზოგჯერ რთულია ერთმანეთის გაგება… მაგრამ ვცდილობ.

ბავშვებმა ერთმანეთს გადახედეს. ანიმ ჩაილაპარაკა:
– მეც მინდა ბაბუასთან მეგობრობა… მაგრამ სულ ბრაზობს.

იმ საღამოს ბაბუას საყვარელი ხაჭაპური გამოვაცხვე – ისე როგორც სოფელში აკეთებდნენ. როცა მაგიდასთან დავჯექით, მან გაკვირვებულმა შემომხედა:
– ეს… ჩემი დედის რეცეპტია?
– კი… ლაშამ მასწავლა.

ბაბუამ პირველად გამიღიმა.
– მადლობა, ნინო.

ნელ-ნელა რაღაც შეიცვალა. ბავშვებმა დაიწყეს მასთან უფრო მეტი საუბარი – საბამ მასთან ერთად ჭადრაკის თამაში ისწავლა; ანიმ სოფლის ამბების მოსმენა დაიწყო. მე და ბაბუაც უფრო ხშირად ვსაუბრობდით – ხანდახან ვკამათობდით კიდეც, მაგრამ უფრო მშვიდად.

ერთ დღესაც ლაშამ მითხრა:
– ნინო, მგონი რაღაცას ვახერხებთ…
– რა?
– ერთმანეთს ვეგუებით.

მაგრამ ყველაფერი იდეალურად მაინც არ იყო. ერთხელაც ბაბუამ ისევ წამოიწყო თავისი საყვარელი თემა:
– ამ თაობას არაფერი უნდა! არც შრომა იციან, არც პატივისცემა!

მე აღარ გავბრაზდი. უბრალოდ ვუპასუხე:
– შეიძლება მართალი ხართ… მაგრამ ჩვენც გვიჭირს თქვენი გაგება.

ბაბუამ თავი დახარა.
– მეც მიჭირს… მაგრამ ვცდილობ.

ერთ საღამოს ბავშვებმა ბაბუას სთხოვეს ზღაპარი მოეყოლა. მან თავისი ბავშვობის ამბავი მოყვა – როგორ იპოვა ტყეში დაკარგული ძაღლი და როგორ გადაარჩინა სიცივეში გაყინვას. ბავშვები გაოცებულები უსმენდნენ.

იმ ღამით პირველად ვიგრძენი – თითქოს რაღაც პატარა სასწაული მოხდა ჩვენს ოჯახში.

მაგრამ მეორე დღეს ისევ ჩხუბი იყო – ამჯერად იმის გამო, რომ საბამ ტელეფონი დაკარგა და ბაბუამ დაუყვირა: „სულელო ბიჭო!“

მე ისევ ავფეთქდი:
– ასე ნუ ელაპარაკებით!

ბაბუამ გაბრაზებულმა დატოვა ოთახი.

ლაშამ მხარზე ხელი დამადო:
– ნინო… ხომ იცი, რომ ორივეს უყვარხართ… უბრალოდ სხვანაირად გამოხატავს.

ღამე ფანჯარასთან ვიდექი და ვფიქრობდი: რატომ არის ასე რთული ერთმანეთის გაგება? რატომ გვიჭირს თაობებს შორის ხიდის გადება?

ერთ დღესაც ბაბუას ცუდად გაუხდა – წნევა აუწია. მთელი ოჯახი შევშინდით. საავადმყოფოში წავიყვანეთ. იქ პირველად დავინახე ლაშას ცრემლები:
– მამაჩემი მაინც მამაჩემია… რაც არ უნდა იყოს.

ბაბუამ საავადმყოფოდან დაბრუნების შემდეგ თქვა:
– ახლა მივხვდი… ოჯახი ყველაზე ძვირფასია.

მას შემდეგ რაღაც შეიცვალა. უფრო მეტად ვცდილობდით ერთმანეთის გაგებას – ხანდახან ისევ ვკამათობდით, მაგრამ უფრო ხშირად ვიცინოდით ერთად.

ახლა როცა სამზარეულოში ვდგავარ და ბავშვები ბაბუასთან ერთად ჭადრაკს თამაშობენ, ვფიქრობ: იქნებ სწორედ ეს არის ოჯახი? განსხვავებული ადამიანები ერთად – ჩხუბითაც და სიყვარულითაც?

ხანდახან საკუთარ თავს ვეკითხები: ნუთუ შესაძლებელია თაობათა შორის ნამდვილი ხიდის გადება? იქნებ სწორედ ამ პატარა სასწაულებში იმალება ჩვენი მთავარი ძალა?