დედაჩემმა ჩემი და ამირჩია – როგორ დავკარგე ნდობა და ოჯახი
– ნინო, გთხოვ, ნუ დაიწყებ ისევ! – დედაჩემის ხმა სამზარეულოდან მესმოდა, როცა ჩემი პატარა გოგონა, ანა, ცრემლიანი თვალებით შემოვიდა ოთახში.
– დედა, ბებია რატომ აჩუქა ჩემი სათამაშოები მარიამს? – მკითხა ანამ და გულში ჩამეკრა.
იმ წამს ყველაფერი ერთ წამში გამახსენდა – ბავშვობა, როცა დედა ყოველთვის ჩემს დას, მარიამს, ამჯობინებდა. მაშინ მეგონა, რომ გავიზრდებოდი და ყველაფერი შეიცვლებოდა. მაგრამ არაფერი შეცვლილა. ახლა უკვე ჩემს შვილებსაც იგივე ემართებოდათ.
სამზარეულოში შევედი. დედა ჩაის ასხამდა და მარიამი გვერდით ეჯდა, კმაყოფილი ღიმილით. მაგიდაზე ჩემი შვილებისთვის ნაყიდი ლეგოს კონსტრუქტორი და თოჯინა იდო – ის, რაც ანას და გიორგის ასე უნდოდათ.
– დედა, ეს ანას და გიორგის ვუყიდე! რატომ მიეცი მარიამის შვილებს? – ხმაში ბრაზი და წყენა ერთდროულად გამერია.
დედამ ჩაიდანი დადო და უხერხულად შემომხედა:
– ნინო, ხომ იცი, მარიამის შვილებს არაფერი აქვთ. შენს ბავშვებს ყველაფერი აქვთ. რა მოხდა ერთი სათამაშოთი?
– რა მოხდა?! – ხმა ამიკანკალდა – დედა, ეს არ არის მხოლოდ სათამაშო. ეს არის ჩემი შრომით ნაყიდი საჩუქარი ჩემი შვილებისთვის! რატომ გგონია, რომ მათი გრძნობები უმნიშვნელოა?
მარიამმა მხრები აიჩეჩა:
– ნინო, ნუ აჭარბებ. ბავშვები მალე დაივიწყებენ.
– შენთვის შეიძლება ასეა, მაგრამ ანასთვის ეს ძალიან მნიშვნელოვანია! – ვუთხარი და ანას ხელი მოვკიდე.
იმ დღეს პირველად ვიგრძენი, რომ ჩემს ოჯახში უცხო ვიყავი. თითქოს ყველაფერი მარიამის გარშემო ტრიალებდა. ბავშვობიდან ასე იყო: მარიამი ყოველთვის უკეთესი იყო – უფრო ჭკვიანი, უფრო ლამაზი, უფრო საყვარელი. მე კი მუდამ ჩრდილში ვრჩებოდი.
მახსოვს, ერთხელ სკოლაში პირველი ადგილი დავიკავე მათემატიკაში. დედამ მხოლოდ მხარზე ხელი დამარტყა და მითხრა: “კარგია, მაგრამ მარიამმა ხომ ინგლისურში გაიმარჯვა?” მაშინაც ვერ გავიგე, რატომ იყო ჩემი წარმატება ნაკლებად მნიშვნელოვანი.
ახლა კი იგივე მეორდებოდა ჩემს შვილებთან. ანა მთელი დღე მოწყენილი იყო. საღამოს საწოლთან მივედი.
– დედიკო, ბებია აღარ მიყვარს… – ჩამჩურჩულა.
გული მომიკვდა. არ მინდოდა, ჩემს შვილს იგივე ტკივილი ეგრძნო, რაც მე ბავშვობაში ვიგრძენი.
მეორე დღეს დედასთან საუბარი ვცადე. მშვიდად შევედი მის ოთახში.
– დედა, მინდა გესაუბრო.
– ვიცი, რაზეც გინდა საუბარი. ნინო, შენ ყოველთვის ყველაფერს აჭარბებ. მარიამს უჭირს, ქმარი საზღვარგარეთაა და მარტო ზრდის ორ ბავშვს. შენ კი ქმარი გყავს გვერდით და ყველაფერი გაქვს.
– დედა, მე არ ვამბობ, რომ მარიამს არ დაეხმარო. უბრალოდ მინდა, რომ ჩემი შვილების გრძნობებიც დაინახო. მათაც სჭირდებათ სიყვარული და ყურადღება.
დედამ თავი ჩაღუნა:
– შენ ყოველთვის ეგოისტი იყავი…
ეს სიტყვები გულში დამრჩა. მთელი ცხოვრება ვცდილობდი დამემტკიცებინა, რომ კარგი შვილი ვიყავი. მაგრამ როგორც ჩანს, არასოდეს ვიყავი საკმარისი.
მთელი კვირა ვერ ვისვენებდი. ანა და გიორგი ბებიასთან აღარ მიდიოდნენ. ქმარმაც შეამჩნია ჩემი განწყობა.
– ნინო, იქნებ დროა ცოტა დისტანცია დაიჭირო? – მკითხა ერთ საღამოს.
– არ შემიძლია… ეს ხომ დედაჩემია…
მაგრამ იმ ღამით პირველად დავფიქრდი: იქნებ მართლა დრო იყო საკუთარი თავისთვის მეყურა?
რამდენიმე კვირის შემდეგ მარიამმა დამირეკა:
– ნინო, დედასთან რატომ აღარ მოდიხარ? ბავშვები გვენატრებიან.
– მარიამ, შენ მართლა ვერ ხვდები რა მოხდა?
– რა მოხდა ისეთი? დედამ უბრალოდ ერთი სათამაშო მისცა ჩემს შვილებს…
– ეს მხოლოდ სათამაშო არ იყო! ეს იყო ჩემი შვილის ოცნება! შენ კი ყოველთვის ფიქრობ, რომ ყველაფერი შენ გეკუთვნის…
ტელეფონი გავთიშე და ავტირდი. პირველად ცხოვრებაში ხმამაღლა ვთქვი ის, რაც გულში მქონდა: მე აღარ შემეძლო ამ ოჯახში ცხოვრება ისე, თითქოს არაფერი ხდებოდა.
დედაჩემი რამდენიმე დღეში მოვიდა ჩვენთან სახლში. ანას ხელში პატარა თოჯინა ეჭირა – ძველი, უკვე გატეხილი.
– ანა, ბებია მოვიდა! – დაუძახა დედამ.
ანა ჩემთან მიიჭრა და ჩამეხუტა:
– არ მინდა ბებიასთან თამაში…
დედას თვალებში წყენა ჩაუდგა.
– ნინო, რას ასწავლი შენს შვილებს? ასე უნდა ექცეოდნენ ბებიას?
– მე არაფერს ვასწავლი… უბრალოდ ისინი გრძნობენ ყველაფერს…
დედამ ამოიოხრა და წავიდა. იმ დღეს მივხვდი: ზოგჯერ ყველაზე დიდი ტკივილი სწორედ ოჯახისგან მოდის.
შემდეგ კვირებში ბევრჯერ ვცადე დედასთან საუბარი – უშედეგოდ. ის ყოველთვის მარიამის მხარეს იჭერდა. ბოლოს გადავწყვიტე: აღარ მივცემდი უფლებას ჩემს შვილებს იგივე ტკივილი ეგრძნოთ.
ერთ დღესაც ანას ვკითხე:
– ანა, გინდა ბებიასთან წასვლა?
– არა… ბებია ისევ ჩემს სათამაშოს წაიღებს…
გული მომეწურა. მაგრამ ვიცოდი: ახლა ჩემი მთავარი ამოცანა იყო დამეცვა ჩემი შვილები იმ ტკივილისგან, რაც მე გამოვიარე.
დრო გავიდა. დედასთან ურთიერთობა გაცივდა. მარიამი ისევ ცდილობდა ყველაფრის გამართლებას:
– ნინო, ხომ იცი დედას უჭირს… შენც უნდა გაუგო…
მაგრამ მე აღარ შემეძლო საკუთარი თავის უარყოფა მხოლოდ იმისთვის, რომ სხვებს კომფორტულად ეგრძნოთ თავი.
ერთ საღამოს ანას დავუჯექი საწოლთან:
– იცი რა? ზოგჯერ უფროსებიც უშვებენ შეცდომებს… მაგრამ ჩვენ შეგვიძლია სხვანაირად მოვიქცეთ.
ანა ჩამეხუტა:
– მე შენ მიყვარხარ, დედიკო!
იმ ღამით პირველად ვიგრძენი შვება – თითქოს წარსულის ტვირთი ცოტათი შემიმსუბუქდა.
ახლაც ხშირად ვფიქრობ: რატომ არის ასე რთული მშობლებისთვის ყველა შვილი ერთნაირად შეიყვარონ? რატომ გვიწევს ზოგჯერ ყველაზე ახლობელი ადამიანებისგან ყველაზე დიდი ტკივილის მიღება?
იქნებ თქვენც ყოფილხართ ასეთ სიტუაციაში? როგორ უნდა მოვიქცეთ – დავთმოთ საკუთარი თავი ოჯახის გულისთვის თუ დავიცვათ ჩვენი შვილები იმ ტკივილისგან, რაც თავად გამოვიარეთ?