იდეალური ცოლი, რომელიც ვერასდროს იცნო – ზოეს ამბავი

„ზოე, გთხოვ, ნუ დაიწყებ ისევ ამაზე ლაპარაკს,“ – მიხეილის ხმა ოთახში ცივად გაისმა. მე კი უკვე მესამედ ვცდილობდი ამ საღამოს მისთვის მეთქვა, რომ ასე გაგრძელება აღარ შემეძლო. ბავშვები თავიანთ ოთახებში იყვნენ, ტელევიზორის ხმა შორიდან ჩამესმოდა, მაგრამ ჩვენს შორის ისეთი სიჩუმე ჩამოწვა, თითქოს მთელი სახლი გაიყინა.

„მიხეილ, მე უბრალოდ მინდა, რომ მომისმინო. გთხოვ…“ – ხმა ამიკანკალდა. ის კი ისევ ტელეფონს ჩაშტერებოდა.

„ზოე, ხომ იცი, სამსახურში რა დღე მქონდა? მოდი, ხვალ ვილაპარაკოთ.“

ეს „ხვალ“ უკვე წლებია გრძელდება. ჩვენი ქორწინების მე-14 წელს მივაღწიეთ ისე, რომ ერთმანეთისთვის უცხოები გავხდით. მე – ქალი, რომელიც ოდესღაც ოცნებობდა სიყვარულზე და ბედნიერ ოჯახზე; ის – კაცი, რომელსაც ყოველდღიურობამ და ვალდებულებებმა გული გაუცივა.

მახსოვს, როგორ დავიწყეთ ერთად ცხოვრება თბილისში. მაშინ მიხეილი სულ სხვა იყო – ყურადღებიანი, მზრუნველი. ერთად ვსეირნობდით ვაკის პარკში, ღამით ფილმებს ვუყურებდით და მომავალზე ვოცნებობდით. მერე ყველაფერი შეიცვალა. ჯერ ფინანსური პრობლემები დაგვემატა – ჩემი ხელფასი საბავშვო ბაღში არ ჰყოფნიდა არაფერს, მიხეილს კი სამსახურში ხელფასს აგვიანებდნენ. მერე ბავშვები გაჩნდნენ – ნიკოლოზი და ელენე. მათთან ერთად მოვიდა დაღლილობა, უძილო ღამეები და ერთმანეთისთვის დროის არქონა.

ერთ დღესაც მივხვდი, რომ მიხეილი სახლში მხოლოდ იმიტომ ბრუნდებოდა, რომ სხვა გზა არ ჰქონდა. მე კი ყოველდღე ვცდილობდი მისთვის რაღაც ახალი მომეყოლა, მისთვის მომემზადებინა საყვარელი კერძი ან უბრალოდ მეკითხა, როგორ იყო. მაგრამ მისი პასუხები სულ უფრო მოკლე და ცივი ხდებოდა.

ერთხელაც დედაჩემი ჩამოვიდა სოფელიდან და მითხრა: „ზოე, ქალი ხარ და ოჯახი უნდა შეინარჩუნო. კაცებს ასე სჩვევიათ – ხანდახან უხასიათოდ არიან.“

მაგრამ მე ხომ ქალი ვარ და მეც მაქვს გრძნობები? მეც მტკივა.

ერთ დღესაც ბავშვები სკოლაში წავიყვანე და გზაში ნიკოლოზმა მკითხა: „დედა, მამა რატომ აღარ იცინის?“

გული ჩამწყდა. რა უნდა მეთქვა? რომ მამას აღარ ვუყვარვართ? რომ ოჯახი მხოლოდ ფორმალურად არსებობს?

იმ საღამოს ისევ სცადა მიხეილმა საუბრის თავიდან არიდება. მე კი პირველად ხმამაღლა ვთქვი: „მიხეილ, ასე აღარ შემიძლია. მინდა ვიცხოვრო და არა უბრალოდ ვიცხოვრო.“

ის გაჩუმდა. პირველად შემომხედა ისე, თითქოს პირველად მხედავდა.

„რას გულისხმობ?“ – მკითხა.

„იმას, რომ აღარ ვარ ბედნიერი. შენთან ერთად აღარ ვარ ის ზოე, რომელიც ოდესღაც იყავი.“

ისევ სიჩუმე ჩამოვარდა.

მეორე დღეს სამსახურში წავედი და კოლეგა ნინო გვერდით მომიჯდა. „ზოე, რა გჭირს? თვალებში სევდა გაქვს.“

ვერაფერი ვუთხარი. მხოლოდ ცრემლები წამომივიდა.

იმ ღამით პირველად დავფიქრდი წასვლაზე. არა იმიტომ, რომ სხვა ვინმე მინდოდა ან თავგადასავალი მენატრებოდა – უბრალოდ საკუთარი თავი დავკარგე ამ ურთიერთობაში.

მიხეილმა ვერასდროს დაინახა ჩემი ტკივილი. ვერ დაინახა ჩემი მცდელობები – როგორ ვცდილობდი ოჯახი შემენარჩუნებინა, როგორ ვიტანდი მის უხასიათობას და უყურადღებობას მხოლოდ იმიტომ, რომ ბავშვებს ორივე მშობელი ჰყოლოდათ.

ერთ დღესაც მეგობარმა მითხრა: „ზოე, ემიგრაციაში წასვლა ხომ არ გიფიქრია? იქნებ ცოტა ხნით წახვიდე და საკუთარ თავზე იფიქრო.“

처음 გამეცინა – როგორ უნდა დამეტოვებინა შვილები? მაგრამ მერე მივხვდი: თუ ასე გავაგრძელებდი ცხოვრებას, არც მათ ექნებოდათ ბედნიერი დედა.

მიხეილთან საუბარი კიდევ ერთხელ ვცადე:

– მიხეილ, მინდა წავიდე იტალიაში სამუშაოდ. ცოტა ხნით მაინც.
– გაგიჟდი? ბავშვებს ვის უტოვებ?
– შენთან იქნებიან. დედაჩემი დაგეხმარება.
– ზოე, ეს სისულელეა! ოჯახი ასე არ ინახება!
– ოჯახი არც ასე ინახება – როცა ერთმანეთს აღარ ვუსმენთ და ერთმანეთისთვის აღარ ვარსებობთ!

ის გაბრაზდა. ხმამაღლა იყვირა. ბავშვებმა ტირილი დაიწყეს.

იმ ღამით ჩემმა შვილმა მკითხა: „დედა, მართლა მიდიხარ?“

ვუთხარი: „ხანდახან ადამიანები უნდა წავიდნენ იმისთვის, რომ დაბრუნდნენ.“

ჩემი ემიგრაციის დღე ახლოვდებოდა. მიხეილი ბოლო წუთამდე ფიქრობდა, რომ გადავიფიქრებდი. მაგრამ მე უკვე გადაწყვეტილება მივიღე.

იტალიაში ჩასვლის პირველი დღე საშინელი იყო – უცხო ენა, უცხო ხალხი და მარტოობა. მაგრამ ნელ-ნელა დავიწყე საკუთარი თავის პოვნა. დავიწყე მუშაობა მოხუც ქალთან – მარია ერქვა. მარიამ ერთხელ მითხრა: „ზოე, შენ კარგი ადამიანი ხარ. მაგრამ რატომ ხარ ასეთი სევდიანი?“

ვუთხარი ჩემი ამბავი. მან ხელი ჩამკიდა და მითხრა: „ცხოვრება ძალიან მოკლეა იმისთვის, რომ მხოლოდ სხვებზე იფიქრო.“

თვეები გავიდა. ბავშვებს ყოველდღე ვურეკავდი ვიდეოზარით. ნიკოლოზი მიყვებოდა სკოლაზე, ელენე – ახალ მეგობრებზე. მიხეილი იშვიათად მელაპარაკებოდა.

ერთ დღესაც დამირეკა და მითხრა: „ზოე… მგონი დაგაკარგე.“

ვუპასუხე: „შენ არასდროს გიცნობივარ.“

ახლა უკვე ერთი წელია იტალიაში ვარ. საკუთარი თავი თავიდან აღმოვაჩინე – ვისწავლე ენა, შევიძინე მეგობრები და მივხვდი: ქალი მხოლოდ დედა ან ცოლი არ არის; ქალი პირველ რიგში ადამიანია.

ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ ადრე უნდა გამეკეთებინა ეს ნაბიჯი? იქნებ მიხეილიც შეიცვლებოდა? იქნებ ოჯახი გადაგვერჩინა?

მაგრამ ახლა ვიცი – ჩემი ბედნიერება მხოლოდ ჩემზეა დამოკიდებული.

ხშირად ვფიქრობ: რამდენი ზოეა საქართველოში ან უცხოეთში, რომლებიც საკუთარ თავს კარგავენ ოჯახის შენარჩუნების მცდელობაში? რამდენი ქალი ცხოვრობს ჩუმად ტკივილში?

ალბათ დროა ვიკითხოთ: როდის იწყება ქალის ცხოვრება – როცა სხვებისთვის ცხოვრობს თუ როცა საკუთარ თავს პოულობს?