ბებიას სიმართლის ძიება: როცა ოჯახური საიდუმლოებები დღის სინათლეზე გამოდის
— ელიზაბეთ, მოდი აქ! — ბებიას ხმა ისეთი მკაცრი იყო, თითქოს მთელი სახლი შეაზანზარა.
სამზარეულოში ვიჯექი, ჩაის ფინჯანს ვათამაშებდი ხელში და ვცდილობდი, არ შემემჩნია როგორ მიყურებდა დედა — თითქოს რაღაცას მიმალავდა. ბებიას ოთახიდან გამოსული ხმაური კი სულ უფრო მძაფრდებოდა.
— ახლავე მოდი, გეუბნები!
გული ამიჩქარდა. ვიცოდი, რომ ბებია ვიქტორია ადვილი ადამიანი არასდროს ყოფილა, მაგრამ ბოლო დროს მისი ნერვიულობა და ბრაზი უკვე აუტანელი ხდებოდა. ავადმყოფობა, მარტოობა და წარსულის ტკივილი მასში ერთიანად იყო გადაზრდილი.
ოთახში შევედი. ბებია საწოლზე იჯდა, თვალები ჩასისხლიანებოდა და ხელში ძველი ფოტო ეჭირა — მე და დედა ვართ, ბავშვობაში.
— ეს ფოტო როდის გადაიღეთ? — მკითხა ისე, თითქოს პასუხი უკვე იცოდა.
— შარშან, ზაფხულში… ბათუმში ვიყავით.
— აბა, რატომ არ მახსოვს?
— ბებია, შენ მაშინ თბილისში იყავი…
— ჰო, თბილისში ვიყავი. მარტო. და შენები სად იყავით? საზღვარგარეთ? ანა (დედაჩემი) ხომ იტალიაში იყო წასული სამუშაოდ?!
მის ხმაში ბრაზი და წყენა ერთმანეთს ერეოდა. ვიცოდი, რომ ბებიასთვის ყველაზე მტკივნეული იყო ის წლები, როცა დედა ემიგრაციაში წავიდა და მე მასთან დავრჩი. მაშინ პატარა ვიყავი და ვერ ვხვდებოდი, რატომ ტიროდა ღამღამობით ან რატომ მეჩხუბებოდა უმიზეზოდ.
— ბებია, ხომ იცი, დედამ იმიტომ დაგვტოვა დროებით…
— დროებით? თორმეტი წელი დროებითია?!
მის ხმაში სასოწარკვეთა იგრძნობოდა. ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა. მხოლოდ საათის წიკწიკი ისმოდა.
— ახლა კი მითხარი, მართალია თუ არა ის, რაც ნინომ მითხრა?
გავშრი. ნინო ჩემი დეიდაა — ბებიას მეორე შვილი. ყოველთვის ეჭვიანი იყო დედაზე და ჩემზე. ბავშვობიდანვე ცდილობდა, ბებიას ჩემზე ცუდი წარმოდგენა შეექმნა.
— რა გითხრა ნინომ?
— მითხრა, რომ შენ დედაშენს ფულს სთხოვდი იმისთვის, რომ ჩემზე გეზრუნა! რომ მე შენთვის ტვირთი ვიყავი და მხოლოდ იმიტომ რჩებოდი ჩემთან, რომ ანამ ფული გადაგიხადა!
ეს სიტყვები გულში დანასავით ჩამერჭო. თვალებში ცრემლი მომადგა.
— ასე არ არის! არასდროს მითხოვია დედისთვის ფული იმისთვის, რომ შენზე მეზრუნა! მე შენ მიყვარხარ…
— მიყვარხარ? მაშინ რატომ არ მითხარი სიმართლე? რატომ მალავდი ყველაფერს?
ბებიას თვალებში უნდობლობა და ტკივილი ერთმანეთს ერეოდა. ვიგრძენი, როგორ ჩამოიშალა ჩემს წინ ის ქალი, რომელიც მთელი ცხოვრება ძლიერად ითვლებოდა.
— ბებია… მე უბრალოდ არ მინდოდა გტკენოდა…
— გტკენოდა?! ახლა უფრო მეტკინა! — იყვირა მან და თავი ხელებში ჩარგო.
ამ დროს ოთახში დედა შემოვიდა. სახეზე ფერი არ ედო.
— რა ხდება აქ? — იკითხა ჩუმად.
— ანა! შენ მართლა უხდიდი ელიზაბეთს იმისთვის, რომ ჩემზე ეზრუნა?! — ბებიამ პირდაპირ ჰკითხა.
დედამ მზერა დამავლო. თვალებში შიში და სირცხვილი ერია.
— არა… ანუ… მე უბრალოდ ვეხმარებოდი ფინანსურად…
— ეხმარებოდი თუ უხდიდი?!
დედამ თავი დახარა. სიჩუმე ჩამოვარდა.
— ბებია, გთხოვ, ნუ გჯერა ნინოს! — ვუთხარი ჩურჩულით.
ბებიამ ამოიოხრა.
— ნინოსაც თავისი სიმართლე აქვს… მაგრამ მე თქვენი მინდა ვიცოდე!
ოთახში დაძაბულობა მატულობდა. დედამ ცრემლები მოიწმინდა და ჩემს გვერდით ჩამოჯდა.
— დედა… მე მართლა არ მინდოდა ასე გამოსულიყო. როცა იტალიაში წავედი სამუშაოდ, ვიცოდი, რომ ელიზაბეთი შენთან დარჩებოდა. მე უბრალოდ მინდოდა ორივესთვის უკეთესი ცხოვრება შემექმნა. ფულს იმიტომ გიგზავნიდი, რომ არაფერი გაკლებოდათ… მაგრამ არასდროს მითხოვია ელიზაბეთისთვის რამე განსაკუთრებული — ის შენზე იმიტომ ზრუნავდა, რომ უყვარხარ!
ბებიამ თავი ასწია და ორივეს გვიყურებდა — თითქოს პირველად გვხედავდა ასე გულწრფელად.
— მაშინ რატომ ვგრძნობ თავს ასე მარტო? რატომ მგონია, რომ ყველა მატყუებს?
ოთახში ისევ სიჩუმე ჩამოვარდა. მხოლოდ გარედან შემოსული მანქანის ხმა არღვევდა ამ სიჩუმეს.
მახსოვს ის ღამე — მთელი ღამე ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი იმაზე, როგორ შეიძლება ერთი უბრალო ბრალდებამ მთელი ოჯახი თავდაყირა დააყენოს. როგორ შეიძლება სიტყვებმა ასე დაგვაშოროს ერთმანეთს.
მეორე დღეს დილით ბებიასთან შევედი. საწოლზე იწვა და ჭერს უყურებდა.
— ბებია…
არ მიპასუხა. უბრალოდ თვალებში ცრემლი ედგა.
— გთხოვ, დამიჯერე… მე შენთვის არასდროს ვყოფილვარ ტვირთი. პირიქით — შენ იყავი ჩემი ერთადერთი საყრდენი იმ წლებში, როცა დედა შორს იყო…
ბებიამ ხელი მომკიდა.
— იქნებ მეც დავაშავე… იქნებ ძალიან მკაცრი ვიყავი შენთან…
— არა! შენ უბრალოდ ცდილობდი გაგეძლო…
მოულოდნელად კარი გაიღო და ნინო შემოვიდა. ხელში რაღაც კონვერტი ეჭირა.
— აი, ნახეთ! ესაა საბუთი იმისა, რომ ანამ ელიზაბეთს ფული გადაურიცხა ყოველ თვე!
ბებიამ კონვერტი გამოართვა და გახსნა. შიგნით საბანკო ამონაწერი იდო — ყოველ თვე ერთსა და იმავე რიცხვში თანხის გადარიცხვა ჩემი სახელით.
— ეს რა არის?! — მკითხა ბებიამ.
გავშრი.
— ეს… ეს უბრალოდ ჯიბის ფულია… დედა მიგზავნიდა ხოლმე…
ნინომ გაიცინა.
— ჯიბის ფული?! ას ლარს ყოველ თვე?!
ბებიამ თავი დახარა. ვიგრძენი როგორ ირღვეოდა ჩვენი ურთიერთობის ბოლო ძაფებიც.
დედამ ხმამაღლა ამოიოხრა:
— ნინო! გეყოფა! ეს შენი საქმე არ არის!
ნინომ მხრები აიჩეჩა:
— მე უბრალოდ სიმართლე მინდა ვიცოდე!
ბებიამ ამოიოხრა:
— იქნებ არც ერთმა იცით რა არის სიმართლე… იქნებ ყველანი რაღაცას ვმალავთ ერთმანეთისგან…
ოთახში ისევ სიჩუმე ჩამოვარდა. მხოლოდ ჩემი გულის ცემა მესმოდა ყურებში.
იმ საღამოს ყველა თავის ოთახში ჩაიკეტა. მე ფანჯარასთან ვიდექი და ქალაქის შუქებს ვუყურებდი. ვფიქრობდი იმაზე, როგორ შეიძლება ოჯახში ნდობა ასე ადვილად დაირღვეს — ერთი პატარა ეჭვი საკმარისია ყველაფრის დასანგრევად.
მეორე დღეს დილით ბებია ისევ საწოლში იწვა. მის გვერდით დავჯექი და ხელი მოვკიდე.
— ბებია… იქნებ დროა ყველაფერი თავიდან დავიწყოთ? იქნებ დროა ერთმანეთს ვაპატიოთ?
მან თვალებში შემომხედა და პირველად დავინახე იქ იმედი — პატარა ნაპერწკალი იმედისა, რომ შეიძლება ყველაფერი გამოსწორდეს.
ახლაც ვფიქრობ: რამდენად რთულია ოჯახში სიმართლის თქმა? ღირს კი ზოგჯერ სიმართლე იმ ტკივილის ფასად, რასაც ის მოჰყვება? იქნებ ზოგჯერ უმჯობესია ერთმანეთი უბრალოდ გვიყვარდეს — ყველაფრის მიუხედავად?