როცა ჩემმა შვილმა მოხუცთა სახლში გადასვლა შემომთავაზა: დედისა და შვილის რთული გზა ურთიერთგაგებამდე
— დედა, გთხოვ, უბრალოდ მომისმინე… — ქრისტიანის ხმა დაბალი იყო, მაგრამ მაინც ვგრძნობდი, როგორ იბრძოდა თავის თავთან. სამზარეულოს მაგიდასთან ვიჯექი, ხელში ჩაის ჭიქა მეჭირა და თითები ისე მეჭიმებოდა, თითქოს ამ ჭიქას თუ გავუშვებდი, ყველაფერი დაინგრეოდა.
— რას ნიშნავს „მომისმინე“? — ვკითხე ჩუმად, თუმცა ხმაში სიმკაცრე მაინც შემეპარა. — ასე უნდა დამელაპარაკო? ასე უნდა მითხრა, რომ ჩემი სახლი აღარ არის ჩემი?
ქრისტიანი თვალს მარიდებდა. ბავშვობაში სულ ასეთი იყო — როცა რამე აშინებდა ან აწუხებდა, მზერა გვერდზე მიჰქონდა. ახლა კი უკვე დიდი კაცი იყო, მაგრამ მაინც ჩემი პატარა ბიჭი მეგონა.
— დედა, შენ ხომ იცი, რომ მარტო ცხოვრება აღარ შეგიძლია… — დაიწყო ფრთხილად. — მე და მამამ ბევრი ვიფიქრეთ. მოხუცთა სახლში უკეთ მოგივლიან. სახლსაც მე მივხედავ…
სიტყვები ყურებში ზუზუნივით ჩამესმა. თითქოს ყველაფერი ერთ წამში შეიცვალა. ჩემი სახლი — ჩემი ბავშვობის მოგონებებით სავსე, ჩემი და ჰაროლდის ერთად ნაშენები კედლები — ვიღაცისთვის უბრალოდ ქონება იყო.
— ეს სახლი შენი არ არის! — წამოვიყვირე უნებურად. — მე და მამამ ავაშენეთ! შენ რა გგონია, მოხუცთა სახლში გადამაგდებ და მერე მშვიდად იცხოვრებ?
ქრისტიანმა თავი დახარა. ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა. მხოლოდ საათის წიკწიკი ისმოდა.
— დედა… მე უბრალოდ მინდა, რომ კარგად იყო. შენ ხომ იცი, რამდენი რამ გამოვიარეთ ერთად. მე არ ვარ ის ბიჭი, ვინც ადრე ვიყავი…
მისი სიტყვები გულში ჩამივარდა. მართლა ბევრი გამოვიარეთ. ქრისტიანი რთულ წრეში მოხვდა თინეიჯერობაში — ნარკოტიკები, ცუდი მეგობრები, პოლიციაში დარეკვები… მე და ჰაროლდს ღამეები არ გვეძინა. მერე ძლივს გამოვიყვანეთ იმ ჭაობიდან. მაგრამ ამის შემდეგაც რაღაც გატეხილი დარჩა ჩვენს შორის.
— ვიცი, რომ შეცვლილი ხარ, შვილო… მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ მე აღარაფერი ვარ შენთვის.
ისევ სიჩუმე ჩამოვარდა. მერე ქრისტიანმა სკამი უკან გასწია და ფანჯარასთან მივიდა.
— დედა, საქართველოში ასეა… ყველა ცდილობს, რომ მოხუცებს ოჯახში მოუვლონ, მაგრამ შენ ხომ იცი, რომ მე ვერ ვახერხებ შენს გვერდით ყოფნას. სამსახური მაქვს, ოჯახი მაქვს… ნინა სულ ჩხუბობს, რომ შენს გამო ვერ ვცხოვრობთ მშვიდად.
ნინა — მისი ცოლი. თავიდანვე ვერ შევეწყეთ ერთმანეთს. ყოველთვის ვგრძნობდი მის ცივ დამოკიდებულებას ჩემს მიმართ.
— ნინა გთხოვს ამას? — ვკითხე ჩუმად.
— არა მხოლოდ ნინა… მეც ვფიქრობ ასე. დედა, შენ მარტო ხარ მთელი დღეები. იქნებ იქ უკეთესად იგრძნო თავი? მეგობრები გეყოლება…
გული მომიკვდა. ასე ადვილად გადაწყვიტეს ჩემი ბედი?
იმ ღამეს ჰაროლდთან ვილაპარაკე. ისიც გაბრაზებული იყო.
— ქრისტიანი ვერ ხვდება, რას ნიშნავს ეს ჩვენთვის! — თქვა მკაცრად. — ჩვენ ხომ ყველაფერი გავაკეთეთ მისთვის…
— ჰაროლდ, იქნებ მართლა აღარ შეგვიძლია მარტო ცხოვრება? — ვკითხე ჩუმად.
— მე შენს გვერდით ვარ! სანამ სუნთქვა შემრჩენია, არავის მივცემ უფლებას დაგვაშოროს!
მაგრამ მეორე დღეს ჰაროლდი გულის შეტევით საავადმყოფოში გადაიყვანეს. ყველაფერი თავზე დამემხო. ქრისტიანი მოვიდა და ისევ იგივე თემა წამოიწყო.
— დედა, ახლა ხომ ხედავ? მარტო ვერ გაუმკლავდები ყველაფერს! გთხოვ…
ამჯერად აღარ მქონდა ძალა მისთვის მეყვირა. უბრალოდ ვიჯექი და ცრემლები თავისით მდიოდა.
— ქრისტიან, შენ მართალი ხარ იმაში, რომ მარტო ყოფნა მიჭირს… მაგრამ რატომ გგონია, რომ მოხუცთა სახლში ბედნიერი ვიქნები? რატომ არ შეგიძლია უბრალოდ ჩემთან იყო?
— იმიტომ, რომ არ შემიძლია! — პირველად ამოხეთქა მასაც. — მე ჩემი ცხოვრება მაქვს! ბავშვი მყავს! ნინა მტანჯავს შენი ამბებით! აღარ შემიძლია ეს ყველაფერი!
მის ხმაში სასოწარკვეთა იგრძნობოდა. პირველად დავინახე ჩემი შვილი არა როგორც ეგოისტი, არამედ როგორც ადამიანი, რომელსაც თავადაც უჭირს ცხოვრება.
იმ ღამეს ბევრი ვიფიქრე. გავიხსენე ჩვენი ურთიერთობის ყველა ეტაპი: როგორ ვასწავლიდი სიარულს; როგორ ვეხუტებოდი ღამით; როგორ ვტიროდი მის გამო; როგორ ვამაყობდი მისი პირველი წარმატებით; როგორ მტკენდა გული მისი შეცდომების გამო…
მეორე დღეს ქრისტიანი ისევ მოვიდა.
— დედა… მაპატიე გუშინდელი. უბრალოდ ძალიან დაღლილი ვარ.
— მეც დაღლილი ვარ, შვილო… მაგრამ მინდა ვიცოდე: შენთვის რა ვარ? ტვირთი თუ დედა?
ისევ სიჩუმე ჩამოვარდა.
— არ ვიცი… ალბათ ორივე…
ეს პასუხი მტკივნეული იყო, მაგრამ გულწრფელი.
— იქნებ ერთად მოვიფიქროთ გამოსავალი? — ვკითხე ბოლოს.
— როგორ?
— იქნებ დროებით დამეხმარო სახლში? ან ვინმე მომიძებნო დამხმარედ? მე არ მინდა შენი ცხოვრებისთვის ტვირთი ვიყო, მაგრამ არც ის მინდა, რომ მარტო დავრჩე უცხო ხალხში…
ქრისტიანმა ამოიოხრა.
— კარგი… ვცადოთ ასე.
ასე დაიწყო ჩვენი ახალი ურთიერთობა. ნელ-ნელა ქრისტიანმა დამხმარე მომიძებნა — სოფიო, ახალგაზრდა ქალი სამეზობლოდან. ნინაც უფრო თბილად დამელაპარაკა ერთხელ. ჰაროლდი გამოჯანმრთელდა და სახლში დაბრუნდა.
ერთ დღეს ქრისტიანმა მითხრა:
— დედა, მაპატიე ყველაფერი… უბრალოდ ძალიან მიჭირდა შენი ტკივილის დანახვა და მეგონა, ასე უკეთესი იქნებოდა ყველასთვის.
მეც ვუთხარი:
— მეც მაპატიე… ზოგჯერ ისე მიყვარხარ, რომ ვერ ვხვდები, როგორ გტკენ გულს ჩემი სიტყვებით.
ახლა უკვე სხვანაირად ვუყურებთ ერთმანეთს. ვიცი, რომ არც მე ვარ იდეალური დედა და არც ის — იდეალური შვილი. მაგრამ ერთმანეთი გვიყვარს და ეს საკმარისია იმისთვის, რომ ერთად გავუმკლავდეთ ყველაფერს.
ხშირად ვფიქრობ: ნუთუ ასე რთულია ერთმანეთის გაგება? იქნებ უბრალოდ მეტი საუბარი გვჭირდება და ნაკლები წყენა? თქვენ რას ფიქრობთ — როგორ უნდა შევინარჩუნოთ ოჯახური სითბო მაშინაც კი, როცა ცხოვრება გვაშორებს?